ფორუმი
September 19, 2014, 07:46:26 AM *
გამარჯობათ, სტუმარო. გთხოვთ შემოხვიდეთ ან დარეგისტრირდეთ.
Did you miss your activation email?

შესვლა პაროლით, სახელით და სესიის ხანგრძლივობით
სიახლე:
 
   Iveria.org.ge   ძებნა შესვლა რეგისტრაცია  
გვერდები: 1 [2] 3
  დაბეჭდვა  
ავტორი თემა: ეკლაესია-მონასტრების სია (კატალოგი) - ეპარქიების მიხედვით  (წაკითხვების 17073 რაოდენობა)
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #15 ჩართულია: March 15, 2010, 07:04:48 AM »

გთხოვთ ყველას.

ჩვენ, ჩვენს ტაძრებზე დავწეროთ.

ნუ ვართ ზარმაცუნები )))))))))
შესული
nanana
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 23241



« პასუხი #16 ჩართულია: March 15, 2010, 07:40:49 AM »

ოოო, ჩემს ტაძარზე საკმაოდ ვრცელი ინფორმაციაა-ერთი არ წაგიკითხიათ:)))


http://www.orthodoxy.ge/tsnobarebi/tadzrebi/anchiskhati.htm


მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი და საქართველო



სასწაულთა სასწაული, საოცრებათა საოცრება – მაცხოვრის პირველი ხატი საუკუნეებია საქართველოშია და დღეს მისი ხილვა ხელოვნების მუზეუმშია შესაძლებელი.

მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – “პირი ღვთისა” ქრისტიანობის უდიდესი სასწაულია და მას საოცარი ისტორია უკავშირდება.

პირველ საუკუნეში, იესო ქრისტეს ამქვეყნიური მოღვაწეობის დროს, ედესის მმართველი იყო ავგაროზი. ედესა იმ დროს რომის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა, დღეს კი თურქეთის ქალაქი ურფაა. ავგაროზმა, რომელიც თურმე დასნეულებული იყო, მაცხოვართან მხატვარი გააგზავნა და თან წერილიც გაატანა. ამ წერილით, დასნეულებული მეფე სთხოვდა იესოს, რომ განეკურნა იგი. თანაც ავგაროზი იესოს ედესაში იწვევდა, რადგან იცოდა, რომ მას სამშობლოში სდევნიდნენ.

ავგაროზის მიერ წარგზავნილმა მხატვარმა მაცხოვარი მართლაც ნახა, თუმცა იესომ ედესაში წასვლასა და შეთავაზებული თავშესაფრის მიღებაზე უარი განაცხადა. ცხადია, მაცხოვარი ედესაში არ წავიდოდა, რადგან ამით წინასწარმეტყველება ვეღარ ახდებოდა და კაცობრიობის ხსნა არ მოხდებოდა.

ავგაროზისგან მხატვარს დავალებული ჰქონდა, რომ თუ იესო ედესაში არ წაბრძანდებოდა, მაშინ მისი ხატი დაეხატა. მმართველს იმედი და რწმენა ჰქონდა, რომ ამ ხატის შეხედვით მაინც განიკურნებოდა. მხატვარი შეეცადა, იესოს სახე დაეხატა, მაგრამ ალბათ, ნაკლები მორწმუნეობის გამო ვერ შეძლო. მაშინ მაცხოვარმა ტილო დაასველა და სახეზე მიიდო. მოხდა სასწაული და მაცხოვრის სახე ამ მანდილზე გადმოვიდა. ეს საოცრებათა საოცრება იყო. ეს მაცხოვრის პირველი ხატია და სწორედ ამიტომ მას “პირი ღვთისა” ჰქვია.

ისტორია მოგვითხრობს, რომ მხატვარს მაცხოვრის ხატი წამოუღია, მოციქულ თადეოსთან ერთად ედესისკენ გზად მიმავალს ქალაქ იეროპოლში ერთ-ერთი სასტუმროსთვის შეუფარებია თავი. სასტუმროს მფლობელი კერამიკოსი იყო და სხვადასხვა ნივთებს ამზადებდა. მას საოცრება, რომელიც მხატვარს მოჰქონდა, ქოთნებს შორის შეუნახავს, რათა უფრო დაცული ყოფილიყო. შუა ღამისას საშინელი ჭექა-ქუხილი ამტყდარა, შეშინებული მხატვარი და სასტუმროს მეპატრონე წამომდგარან, რათა ენახათ, “პირი ღვთისა” ხომ არ დაზიანებულიყო და აღმოჩნდა, რომ მაცხოვრის სახე კეცზე გადასულიყო. ამრიგად, “პირი ღვთისა” ორია: ერთი კეცის, ანუ, კერამიონს უწოდებენ, ხოლო მეორე მანდილიონი, ანუ, მანდილის-ტილოზე გადასული.

კერამიონისა და მანდილიონს ისტორიები საქართველოს უკავშირდება. კეცის ხატი საქართველოში არის დავანებული. წმინდა ანტონმა, ასურელ მამათაგან ერთ-ერთმა მეექვსე საუკუნეში, ერეტიკოს ნესტორიანელებს წაგვარა ეს ხატი და საქართველოში ჩამოაბრძანა.

წმინდა მამამ კერამიონი მის მიერ დაარსებულ მარტყოფის მონასტერში დააბრძანა და მას აქ სათუთად ინახავდნენ. კერამიონს უამრავ სასწაულს მიაწერენ.

მარტყოფის მონასტერი თემურ ლენგმა აიკლო, თუმცა ვიდრე ეს საშინელება მოხდებოდა, მონასტრის წინამძღოლმა, გიორგი მარტყოფელმა მოასწრო და კერამიონი გადამალა. როგორც ცნობილია, მას ხატი მარტყოფის ტერიტორიაზე დაუფლავს და ამჟამადაც იქ იმყოფება.

ტილოზე გადასული ხატი მხატვარმა ედესაში ჩააბრძანა და მანდილიონმა მეფე ავგაროზი განკურნა. ედესის შესასვლელის კარის თავზე ნიში გააკეთეს, მანდილიონი, ანუ ტილო ფიცარზე გადააკრეს, იქ დააბრძანეს და მას კანდელი დაუნთეს.

კეთილშობილი მმართველის შვილები ქრისტიანობას არ სწყალობდნენ. ქრისტიანების დევნის დროს ეს ნიშა ამოაშენეს. რომის იმპერიაში ქრისტიანები მეოთხე საუკუნემდე იდევნებოდნენ.

539 წელს ედესას სპარსეთის მეფე ხოსრო–ანუშირვანი მიადგა ასაოხრებლად. ედესის ეპისკოპოსს ხილვა ჰქონდა ღვთისმშობლის, რომელმაც აუწყა სად იყო მაცხოვრის ხატი. მოიძიეს კედელში ჩაშენებული მაცხოვრის ხატი და აღმოჩნდა, რომ ხატთან კანდელი ჩაუქრობლად ენთო. მოულოდნელად მტერმა პირი იბრუნა, ედესა “პირი ღვთისამ” გადაარჩინა.

641 წელს ქალაქი ედესა არაბ დამპყრობთა ხელში გადავიდა, თუმცა ხატისთვის ხელი არავის უხლია, 944 წელს კი ედესას ბიზანტიის იმპერატორ კონსტანტინე პორფიროგენეტის ჯარები მიადგა. ქალაქის ჯარის სარდალ იოანესთან გაიმართა მოლაპარაკება. მის შედეგად ბიზანტიელებმა ალყა მოხსნეს, სამაგიეროდ ჯილდოდ უდიდესი სიწმინდე – “პირი ღვთისა” არაბთაგან მიიღეს.

ედესიდან ხატი კონსტანტინოპოლში ლიტანიობით გადააბრძანეს. შემდგომ წმინდა სოფიას ტაძარში დაბრძანეს და დიდი ხნის განმავლობაში იქ იყო და ხატმებრძოლეობის ავბედით დროსაც კი გაუძლო.

1204 წელს, IV ჯვაროსნული ლაშქობების დროს ქრისტიანმა ჯვაროსნებმა იერუსალიმი გადაწვეს, მონასტრები გაძარცვეს და სიწმინდეები ევროპაში გაიტანეს. ამ ლაშქრობების მეთაურის, ვენეციელი დოჟის, დონდოლეს ბრძანებით, “პირი ღვთისა” გაუძარცვავთ, ფიცრიდან გამოგლიჯეს და გენუას თუ ვენეციის გზას გაუყენეს. გემი ჩაიძირა და ორიგინალი მანდილიონიც, სამწუხაროდ, ადრეატიკის ზღვაში ჩაიძირა.

“პირი ღვთისას” აქვს საოცარი თვისება, სხვადასხვა ნივთებზე გადადის. ხატი იმ დაფაზე გადასულა, რომელიც ტილოს უკნიდან ჰქონდა გაკეთებული. ქართველთა ღვაწლით ეს დაფა გადარჩა. ამ პერიოდში, მეცამეტე საუკუნის დასაწყისში, საქართველო უმნიშვნელოვანესი და ანგარიშგასაწევი ქვეყანა იყო. “პირი ღვთისა”, ანუ ფიცარზე გადასული ხატი, თავშესაფრად გადმოაბრძანეს საქართველოში – კლარჯეთში მთიან ანჩში და ანჩის საეპისკოპოსო ტაძარში დაასვენეს.

თამარ მეფემ ხატი შეაკეთებინა, ცვილის საღებავით აღადგენინა და ბექა ოპიზარს მოაჭედინა. მსოფლიო მნიშვნელობის ეს საგანძური თურქთა მიერ ბიზანტიის იმპერიისა და მისი დედაქალაქის დაცემამდე, 1453 წლამდე იმყოფებოდა ანჩის ტაძარში. შემდეგ თურქებმა საქართველოსაც შემოუტიეს, გათათრდა სამცხე, ანჩაშიც თურქები შევიდნენ.

1664 წელს ქართლის კათალიკოსის დომენტის დავალებით “პირი ღვთისა” 2,000 მარჩილად შეისყიდეს და ჩამოაბრძანეს თბილისში, ღვთისმშობლის მიძინების (ახლანდელი ანჩისხატი) ტაძარში. ეს ტაძარი VI საუკუნეში, ვახტანგ მეფის შვილს დაჩის განუსრულებია, როგორც საეპისკოპოსო ტაძარი.

ანჩისხატის ტაძრის უმშვენიერეს ეზოში იკრიბებოდა თბილისის წარჩინებული საზოგადოება, აქვე იყო სემინარიაც. ტაძრის დეკანოზები კი მეფის აღმზრდელებად ითვლებოდნენ. ტაძარშია დაკრძალული დიდი წმინდანი ევდემოს კათალიკოსი. იგი გამუსულმანებულ როსტომ მეფეს ებრძოდა და ამხელდა, ქვეყნისა და მართლმადიდებლობის გადასარჩენად.

ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარმა სახელი იცვალა და მას “ანჩისხატი” უწოდეს, ანჩიდან ჩამობრძანებული “პირი ღვთისას” საპატივსაცემოდ.

გამოხდა ხანი, დიდმა ქართველმა, სამშობლოს მოყვარულმა გივი ამილახვარმა (მეფის მტრებისთვის ლახვარი, ვამტკიცებ ამილახვარი – ასეთი დევიზი ჰქონდა მის გერბს) “პირი ღვთისა” წააბრძანა სოფელ ჭალაში, კარის ეკლესიაში, გივის ძმის, ქართლის კათალიკოს ნიკოლოზ VI–ის ლოცვა-კურთხევით. გივიმ ხატი კვლავ განაახლა, შეამკო გარედან, ოქრომჭედლებს კარედიც მოაჭედვინა. ასე დამშვენებული ხატი კვლავ “ანჩისხატის” ეკლესიაში დაბრუნდა.

ამის შემდეგ, საქართველოს გასაბჭოებამდე, ეს საოცარი ხატი ანჩისხატში იყო. 1938 წელს, საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის კალისტრატეს თხოვნით, იგი ხელოვნების მუზეუმში გადააბრძანეს. ამით კათოლიკოსმა ხატი ბოლშევიკთა ხელყოფისაგან გადაარჩინა, რადგან ამ პერიოდში ათეისტი ბოლშევიკები ტაძრებს ანგრევდნენ და ხატებს ანადგურებდნენ. მას შემდეგ მსოფლიო საოცრება “პირი ღვთისა – ანჩისხატი” მუზეუმში იმყოფება და ანჩისხატის ტაძარი კვლავ ელოდება მის დიდებით დაბრუნებას.

ინფორმაცია ანჩისხატის ტაძრის დეკანოზმა, მამა აკაკი მეგრელიშვილმა მოგვაწოდა.
“ანჩისხატზე” სრული ინფორმაციისთვის იხილეთ, თეიმურაზ გეწაძის – 2008 წლის გამოცემული ნაშრომი.




« ბოლო შესწორება: March 15, 2010, 08:07:34 AM nanana » შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #17 ჩართულია: March 24, 2010, 12:31:36 PM »

http://www.saunje.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=11&Itemid=3

ეკლესია-მონასტრები


საქართველოს ისტორიული ძეგლები


აბაათა (აფხაზეთი. სამეკლესიანი ბაზილიკა.VI-VII სს)
აბათხევის ეკლესია
აბასთუმნის ისტორიული ძეგლები (დაბა ოძრხე,"ახალი ზარზმა", ბაზილიკა, თამარის ციხე)
აბელია (ისტორიული სოფელი, ეკლესია)
აბისი (გამაგრებული სარეზიდენციო. ეკლესია-ციხე, გვიანშუასაუკ..)
აგარის მონასტერი
ადიში (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
აიაზმას ეკლესია (წალკის რაიონი. დარბაზული ეკლესია. VI-VII სს)
აკაურთას ეკლესია (სამნავიანი  ბაზილიკა VI ს.)
აკვანებას ეკლესია (დარბაზული ეკლესია. VI ს)
აკურას ეკლესია (სამნავიანო ბაზილიკა. IX ს)
ალავერდის მონასტერი (გუმბათიანი ტაძარი. XI ს. სხვა ნაგებობები X-XVIII სს.)
ალანძას ეკლესია (მესხეთი)
ალბიერდი. დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები
ალევის ე. წ. ოქროსკარიანი სამების ეკლესია
ალვანი (ზემო ალვანის ეკლესია)
ამამლო  (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ამბარა (აფხაზეთი. სამეკლესიანი ბაზილიკა. VIII- IX სს)
ამილახვრების რეზიდენცია (ქვემო ჭალა)
ამიტყლი  (დარბაზული ეკლესია. XII-XIII სს.)
ანანურის კომპლექსი (სარეზიდენციო ანსამბლი. XVI-XVIII სს.)
ანტიოქიის ეკლესია მცხეთაში
ანჩა ( დარბაზული ეკლესია. IX-X სს.)
ანჩისხატის ეკლესია თბილისში
აჟარა (აფხაზეთი. შუა საუკუნეები)
არეში (მთის ძირი. სამნავიანო ბაზილიკა. ადრეშუასაუკუნეები)
არმაზის ღვთისმშობლის ეკლესია
ატენის სიონი (გუმბათიანი ტაძარი.VII ს) . ციხე (X-XI სს)მცირე გუმბათიანი ეკლესია. VIII-IX სს
აქორი (დარბაზული ეკლესია. XII-XIII სს)
აშურიანი (ღვთისმშობლის სახ ეკლესია. კასპი)
ახალდაბას ეკლესიები (ბორჯომის რაიონი)
ახალი ათონი (აფხაზეთი. ადრეშუასაუკუნეები. გუმბათიანი ეკლესია. IX-XI სს)
ახალსოფელი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ახალციხე (სამნავიანი ბაზილიკა. VIII-IX სს)
ახატანის  ეკლესიები
ახმეტას ეკლესიები ( სამნავიანი ბაზილიკა. VIII-IX სს. და სხვ..)
ახტალა (სომხეთი)
აჩკვა (აჭარა.დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
აცანა (მონასტერი ოქონა. შუა საუკუნეები)
აწყურის ტაძარი
აძიკვის ეკლესია (მანგლისთან, თეთრიწყაროს რ-ონი)
აძიუმბჟა (აფხაზეთი. დარბაზული ეკლესია. XIII ს.)
აჭის ეკლესია


ბაგრატის ტაძარი
ბაიები
ბაიხოს ეკლესია (ახმეტის რ-ონი)
ბანა (ტაო-კლარჯეთი, გუმბათიანი ტაძარი. VII ს)
ბარაკონი (რაჭა)
ბარალეთი (დარბაზული ეკლესია. XIII ს. )
ბარეთელთა მონასტერი კლარჯეთში
ბედია (აფხაზეთი. გუმბათიანი ეკლესია. XIII სს. სხვა ნაგებობანი. შუა საუკუნეები)
ბეთანია (გუმბათიანი ეკლესია. XII-XIII სს. მცირე დარბაზული ეკლესია. XIII ს. )
ბელოთი. დარბაზული ეკლესია. X ს.
ბერთა (სამონასტრო ანსამბლი. გუმბათიანი ეკლესია. ადრეშუასაუკუნეები)
ბერის საყდარი (სამეკლესიანი ბაზილიკა. X ს )
ბზიანი
ბზიფი (აფხაზეთი. ანსამბლი. გუმბათიანი ეკლესია. IX-X სს.)
ბიეთი (სამონასტრო ანსამბლი. დარბაზული ეკლესია. VIII-IX სს)
ბიჭვინთა (აფხაზეთი. გვიანანტიკური და ადრეშუასაუკ. გუმბათიანი ეკლესია. X სს)
ბობნევის ეკლესიები
ბოდბეს დედათა მონასტერი (ნინოს ეკლესია. გადაკეთებული. ადრეშუასაუკუნეები)
ბოდორნას ეკლესია (გუმბათიანი ეკლესია. შუა საუკუნეები )
ბოლნისის სიონი (სამნავიანი ეკლესია. 479-493 წწ. სამეკლესიანი ბაზილიკა. VI ს.)
ბორჯომის ეკლესიები
ბოჭორმის კომპლექსი (ანსამბლი. X-XVIII სს. ციხე-დარბაზი და გუმბათიანი ეკლ. X ს.)
ბრეთას მონასტერი
ბრეძა (დარბაზული ეკლესია. IX-X სს.)
ბუგეული  (დარბაზული ეკლესია. XIV-XV სს)


გაგრის  სამეკლესიანი ბაზილიკა ( VI ს)
გადიდი (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
გავაზი (დორეთკარი - ქსნის ხეობა, გუმბათიანი ეკლესია. VI-ს.)
გავეთის ეკლესია (მესხეთი)
განთიადის  სამნავიანი ბაზილიკა (აფხაზეთი. VI-VII სს)
განძანი  (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
გარბანი  (დარბაზული ეკლესია. IX-XI სს.)
გარეჯას კომლექსი
გელათის მონასტერი (სამონასტრო ანსამბლი. XII-XVIII სს. )
გერგეტის სამება (გუმბათიანი ეკლესია. XIV ს.)
გლიართა  (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
გოგიუბას ეკლესია (თურქეთი, გუბათიანი ეკლესია. X ს.)
გოგიჩაანთ ღელეს ნამოსახლარები
გომარეთი  (დიდი და პატარა დარბაზული ეკლესიები. XI-XVIII სს)
გორულის კომპლექსი (ქვემო ქართლი)
გოხნარის ეკლესიები (სოფელი გოხნარის ლიპარიტების,  წმ. გიორგის და წმ მარიამის კლესიები)
გრემის კომლექსი
გურჯაანის "ყველაწმინდა" (ორგუმბათიანი ეკლესია,  VIII ს.)


დაბას ეკლესია (ბორჯომის რაიონი, დარბაზული ეკლესია. 1333 წ)
დადაშენი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
დავით გარეჯა (გამოქვაბული სამონასტრო ანსამბლი. ადრეშუასაუკუნეები)
დათუნა  (დარბაზული ეკლესია. X ს.)
დამალა  (დარბაზული ეკლესია. ადრეშუასაუკუნეები)
დიდი თონეთი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
დიდი ოფეთი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
დირბის მონასტერი
დმანისის კომპლექსი
დოდოთის ცხრაკარას ეკლესია (ცხინვალის რ-ონი)
დოდოს რქა  (გარეჯას სამონასტრო კომპლექსი, განვითარებული შუასაუკუნეები)
დოლისყანა (გუმბათიანი ტაძარი. X ს)
დორეთკარი (გავაზი - ქსნის ხეობა)
დრანდა (აფხაზეთი. გუმბათიანი ტაძარი. VIII ს.)


ელიას  ეკლესია (ვეჯინთან)
ერელაანთ ეკლესია (ახმეტას რ-ონი)
ერედვი (სამეკლესიანი ბაზილიკა. 906 წ)
ერთაწმინდა (გუმბათიანი ტაძარი. XIII-XIV სს)
ერკეთი (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ექექის ეკლესია (ტაო-კლარჯეთი, გუმბათიანი ეკლესია. X ს)
ეხვევის ეკლესია (საჩხერეს რ-ონი, დარბაზული ეკლესია. XI ს.)
ეძანი  (დარბაზული ეკლესია. VI ს)



ვალეს გუმბათიანი ეკლესია. X ს. გადაკეთებულია XIV ს.
ვანათის ეკლესია (ბოლნისის რ-ონი, დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
ვანი (დარბაზული ეკლესია XII-XIII სს.)
ვანის ქვაბები
ვარნეთის კომპლექსი (ციხე-ეკლესია ასპინძასთან)
ვარძია (გამოქვაბული კომპლექსი. XII ს,  გუმბათიანი ეკლესია. XIV ს. განახლებულია IX სს.)
ვაჩნაძიანთ გუმბათიანი ეკლესია (კახეთი, IX ს. სამეკლესიანი ბაზილიკა. ადრეშუასაუკ.)
ვაშნარის მონასტერი (სამნავიანი ბაზილიკა. VI ს)
ვერეს კომპლექსი - ციხე-ეკლესია (გარდატენი, გორის რ-ონი)
ვერნევი (აჭარა. დარბაზული ეკლესია. XI ს)
ვეჯინის  კომლექსი, ციხე გალავნით (კახეთი, IX-X სს. და გვიანი შუასაუკუნეები)
ვეჯინის ხევი (გარდაბნის რ-ონი)

 

ზანავის ეკლესიები
ზარზმა (სამონასტრო ანსამბლი. XIV ს)
ზეგაანის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სამონ. კომპლ.(სამეკლ. ბაზილ.VII ს ეკლესია "მარინე" Vს)
ზეგარდას ეკლესია (სოფ. დიღომში)
ზედა აგვი ( დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ზედა ვარძიის  დედათა მონასტერი (ორნავიანი ეკლესია. X-XI სს)
ზედა საქარა (გუმბათიანი ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ზედა წევა  (დარბაზული ეკლესია. XI ს. გადაკეთებულია XIX ს)
ზედაზნის მამათა მონასტერი (ანსამბლი, ეკლესია. VII, VIII, IX სს. ციხე ადრეშუასაუკუნეები)
ზემო ალვანის ეკლესია
ზემო თელეთი  (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ზემო კრიხი  (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
ზემო ნიქოზის ანსამბლი (გუმბათიანი ეკლესია. V ს.- გადაკეთ. XIV ს. მცირე გუმბ. ეკლ. IX-X სს. სასახლე. IX-X სს.
ზემო შუამთას  ეკლესიები
ზემო ყარაბულახი  (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
ზოვრეთი (მძორეთი, ორთუბანი). სარეზიდენციო კომპლექსი. გვიანშუასაუკუნეები
ზოტი  (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ზუგდიდის  გუმბათიანი ეკლესია  (XV-XVI სს.)
ზღუდერი  (დარბაზული ეკლესია. VII ს)


თარგამისი (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
თბილისის ეკლესიები
თეთრი გიორგი (კახეთი)
თელავი (VIII-IX სს.ეკლ. ღვთაება VI-VII სს. კომპლ. ბატონის ციხე XVII- XVIII სს. თელავური საცხ. სახლები XIX ს.)
თელოვანის  ჯვარპატიოსანი (გუმბათიანი ეკლესია. VIII-IX სს)
თირის მონასტერი (შიდა ქართლი,  დარბაზული ეკლესია. XIII-XIV სს )
თიღვა  (გუმბათიანი ეკლესია. 1152 წ.)
თლი (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
თრიალეთის ახალქალაქი (გუმბათიანი ეკლესია. X-XI სს.
თხილვალი (აჭარა. დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)


იდლეთის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია (კასპის რ-ონი,  გუმბათიანი ეკლესია. VI ს )
იენაში (დარბაზული ეკლესია. XII-XIII სს)
იკვის მონასტერი ( გუმბათიანი ეკლესია. XI ს)
ოკორთა   (გუმბათიანი ეკლესია. 1172 წ. ციხე-დარბაზი. გვიანშუასაუკუნეები)
ილორის ეკლესია (აფხაზეთი,  დარბაზული ეკლესია. XI ს )
ისი  (გუმბათიანი ეკლესია. VIII-IX სს.)
იყალთოს მონსტერი  (სამონასტრო ანსამბლი. VI, IX, X, XVIII სს.)
იშხანი (ტაო -კლარჯეთი,  გუმბათიანი ტაძარი. VII ს. გადაკეთებულია IX და XI სს )
იხინჭას კომლექსი
იჯარეთის კომპლექსი (სამცხე)

 

შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #18 ჩართულია: March 24, 2010, 12:31:55 PM »


კაბენის მონასტერი (ახალგორის რ.ონი, ყანჩაეთი, გუმბათ. ეკლ. IX ს. გადაკეთ. XII-XVIII სს.)
კაბერის ეკლესია (კასპის რ-ონი)
კადარის ეკლესია (სამეგრელო)
კაზრეთის სამება (დარბაზული ეკლესია. XII-XIII სს.)
კალმაზი (სამონსატრო ანსამბლი. განვითარებული შუა საუკუნეები )
კარსანის ეკლესიები
კაცხი (კომპლექსი სვეტი V-VI სს. ეკლესიებით. გუმბათიანი ტაძარი XI ს.)
კაწრეთის სამება  (ხაშმი)
კახი  (გუმბათიანი ეკლესია. გვიანშუასაუკუნეები)
კვაისაჯვარი (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
კვეტერას კომპლექსი (ციხე-დარბაზი. IX-X სს. გუმბათიანი ტაძარი X ს)
კვირიკე (ლაგურკა. დარბაზული ეკლესია XII ს.)
კიანეთის ეკლესია (დარბაზული ეკლესია. X ს. )
კინეპოსი  (გუმბათიანი ეკლესია. IX ს. )
კლდისუბანი (დარბაზული ეკლესია. IX-X სს.)
კლიკის ჯვარი (გორის რ-ონი, დარბაზული ეკლესია. VIII-IX სს.)
კოლა  (ადრეშუასაუკუნეები. კოლას ოთხთა ეკლესია X ს.)
კონდამიანის სამონასტრო კომპლექსი (კახეთი)
კორტანეთის ეკლესიები
კორტი (კვირიკე წმინდა. სამნავიანი ბაზილიკა. IX-X სს.)
კორცხელი გუმბათიანი ეკლესია. X ს. გადაკეთებული გვიანშუასაუკუნეებში
კუმი (სამნავიანი ბაზილიკა. VIII-IX სს.)
კუმულთა (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
კუმურდო (გუმბათიანი ეკლესია. 964 წ)
კუსირეთი (დარბაზული ეკლესია. VIII-IX სს)
კუშჩი (დარბაზული ეკლესია. ადრეშუასაუკუნეები )


ლამაზი საყდარი (ლიპარიტის უბანი, სამონასტრო კომპლ., დარბ. ეკლ. XII-XIII სს. )
ლაბეჭინას  ეკლესია (ამბროლაურის რ-ნი)
ლაგურკა,  კვირიკესა და ივლიტეს მონასტრის ეკლესია (მესტიის რაიონი)
ლარგვისი (ქსნის ხეობა,  სამონასტრო ანსამბლი. XIV ს. და გვიანშუასაუკუნეები )
ლელიანი (სამეკელსიანი ბაზილიკა. X-XI სს.)
ლეკიტი (გუმბათიანი ეკლესია. VIII ს.)
ლიკანის  ეკლესიები ( მონასტერი. სამეკლესიანი ბაზილიკა. VIII-IX სს)
ლიპარიტისუბანი, „ლამაზი საყდარი“ (დმანისი)
ლიხაურის ეკლესია (გურია,  დარბაზული ეკლ. განვით. შუა საუკ. სამრეკლო. 1422 წ )
ლოხნე  (ლუხუნიმ აფხაზეთი. გუმბათიანი ეკლესია. X-XI სს. სასახლე. შუა საუკუნეები)
ლომისა ( დარბაზული ეკლესია. IX-X სს.)
ლურჯი მონასტერი თბილისში


მადლი (დარბაზული ეკლესია (ნურქიელისა). განვითარებული შუა საუკ.)
მათხოჯი (დარბაზული ეკლესია. XI ს. გადაკეთებული XIX ს.)
მამკოდას მონასტერი
მანავის ეკლესია
მანგლისის სიონი (გუმბათიანი ეკლესია. VI ს. გადაკეთებული 1020 წ)
მარტვილის მონასტერი (გუმბ. ეკლ. VIII ს. სვეტი. X-XI სს., მცირე გუმბ. ეკლ. X ს
მარტყოფის სამონასტრო კომპლექსი (მონასტერი სვეტი. VI ს. შუა საუკ. სხვ. ნაგებობანი)
მატანის ცხრაკარა (სამონასტრო ანსამბლი, V-VI სს. და შუასაუკუნეები)
მაღალაანთი  (კომპლექსი, დარბაზული ეკლესია. XII-XIII სს.)
მაჩხანის ეკლესია
მაცხვარიში  (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს.)
მესხიქედი ( აჭარა. ხიდი. შუა საუკუნეები)
მეტეხი (კასპის, გუმბათიანი ეკლესია. XIII ს. )
მეტეხი თბილისის
მთისკალთა (მრავალძალი, დარბაზული ეკლესია. X-XI სს. გადაკეთებული XIX ს. )
მთის ძირი (იხ. არეში, სამნავიანი ბაზილიკა. ადრეშუასაუკუნეები)
მონასტერი  (სამონასტრო ანსამბლი. განვითარებული შუა საუკუნეები)
მოქვის ეკლესია (აფხაზეთი,  გუმბათიანი ეკლესია. X ს)
მოწამეთა  (სამონასტრო ანსამბლი. შუა საუკუნეები.)
მრავალძალის წმ. გიორგი (რაჭა, ონის რ -ონი)
მრავალწყარო (გარეჯა). სამონასტრო ანსამბლი. განვითარებული შუა საუკუნეები)
მურჯახეთი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
მუხათგვერდის ეკლესია
მუხლაჯიღილისი  (გუმბათიანი ეკლესია. ადრეშუასაუკუნეები)
მუხრანი (გარეჯა, გამოქვაბული სამონასტრო ანსამბლი. განვით. შუა საუკუნეები)
მცირე ატენის მონასტერი
მღვიმევის დედათა მონასტერი (ჭიათურის რ-ონი)
მწვანე მონასტერი (ბორჯომის  ხეობა, ჩითახევი, დარბაზული ეკლესია. IX-X სს.)
მჭადიჯვარი - სოფ.  (ღვთისმშობლის ეკლ., მთავარანგელოზთა ეკლ. (1668 წ.), ციხე (1746 წ)


ნადარბაზევის სასახლე (ქვემო ქართლი, თეთრიწყაროს რ-ნი, დარბაზ. ეკლ. X-XI,  სასახლე. XII-XIII სს )
ნადოკრა (სამონასტრო კომპლექსი)
ნათლისმცემელი (გარეჯა. გამოქვაბული მონასტერი. შუა საუკუნეები)
ნაკიფარი (ანსამბლი. დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
ნაკურალეში (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები )
ნარაზენი  (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ნასაყდრალი, ეკლესია (სოფელ გლდანის მიდამოები)
ნაქულბაქევის წმინდა გიორგის ეკლესია
ნეკრესის კომპლექსი ( ანსამბლი. V, VII, VIII, IX და გვიანშუასაუკუნეები)
ნერსგუნი (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს.)
ნეძვი (ბორჯომის  რ-ონი,  სამეკლესიანი ბაზილიკა. IX ს )
ნიაბი ( დარბაზული ეკლესია. X ს. )
ნიგოეთი (ჯიქეთი, სამონასტრო ანსამბლი. გვიანშუასაუკუნეები)
ნიკორწმინდა ( გუმბათიანი ეკლესია. XI ს.)
ნინოწმინდას სამონ. კომპლექსი  (გუმბათ. ეკლ. VI ს. სამრეკლო XVI ს. სასახლე XVIII ს).
ნიჩბისის ეკლესიები (ზემო ნიჩბისი, ქვემო ნიჩბისი)
ნუზალი (ეკვდერი, სამარხი. მოხატული XII-XIII სს.)
ნუნისის ღვთისმშობლის ტაძარი (იმერეთი,  სამნავიანი ბაზილიკა. VI-VII სს )
ნარი  (დარბაზული ეკლესია. XII-XIII სს.)
ნოქალაქევი (არქეოპოლისი). ძველი წელთაღრიცხვა და ადრეშუასაუკუნეები


ობჩა (დარბაზული ეკლესია. განითარებული შუა საუკუნეები)
ოზაანის ეკლესიები ( გუმბათიანი ეკლესია. IX ს. )
ოთა (მონასტერი შორეთი. დარბაზული ეკლესია. განვითარრებული შუა საუკუნეები)
ოთხთა ეკლესია (ტაო-კლარჯეთი,  სამნავიანი ბაზილიკა. X ს. )
ოლღას მონასტერი მცხეთაში
ონადირის, წმ. გიორგის ეკლესია (სოფ. დიღმის მახლობლად)
ოპიზა  (მონასტერი. გუმბათიანი ეკლესია. IX-X სს)
ოროზმანი (ქვემო. დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ორსაყდარი (ბოლნისის ..)
ოშკი  ( სამონასტრო ანსამბლი. გუმბათიანი ეკლესია. X ს.)
ოძისის ეკლესიები
ორჯა  (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)


პარხალი (სამნავიანი ბაზილიკა. X ს.)
პატარა ონი (დარბაზული ეკლესია, XI ს.)
პატარძეულის ეკლესიები
პირღებული,  ღვთისმშობლის სახ. სამონასტრო კომპლექსი (თეთრიწყაროს რ-ონი)


ჟაბეშის მაცხოვრის ეკლესია  (მესტიის რ-ონი)
ჟალეთი  (სამნავიანი ბაზილიკა. IX ს)


რაბათის ეკლესია ახალციხეში
რკონის  კომლექსი  ( სამონასტრო ანსამბლი. VII-XIII სს.)
სოფ. რუისის ეკლესიები ( რუისის გუმბათიანი ეკლესია. VII, VIII, IX სს. გადაკეთებულია XIV ს)


საბერები (გარეჯაში, გამოქვაბული მონასტერი, ადრეშუასაუკ)
საგარეჯოს წმ. პეტრესა და წმ. პავლეს დარბაზული ეკლესია (XVIII ს)
საგურამო ქასური წმ. გიორგი სამეკლესიანი ბაზილიკა ( VII ს)
სადგერის მონასტერი
სავანე (დარბაზული ეკლესია,  XI ს.)
სამთავისის მონასტერი (გუმბათიანი ეკლესია, XI ს)
სამთავროს კომპლექსი მცხეთაში
სამსარი - პატარა.( გამოქვაბული მონასტერი. VIII-IX სს)
სამწევრისის ეკლესიები (სამონასტრო კომპლექსი, გუმბათიანი ეკლესია. VII ს)
სამშვილდეს კომპლექსი (ნაქალაქარი, გუმბათიანი ტაძარი. 759-777 წწ.)
სანიორე (დარბაზული ეკლესია, შუა საუკუნეები)
საორბისის ეკლესია (გორის რ-ონი)
სარკინეთი (დარბაზული ეკლესია, VIII-IX სს)
სასხორის  ეკლესიები
საფარა (სამონასტრო ანსამბლი, დარბაზული ეკლესია, X ს. გუმბათიანი ეკლესია XIII ს)
საყავრე (დარბაზული ეკლესია, 1475 წ.)
სენტი (გუმბათიანი ეკლესია, X ს)
სეფიეთის ეკლესია (აბაშის რ-ონი, სამნავიანი ბაზილიკა. VI ს)
სვეტი (ეკლესია და სვეტი IX-X სს)
სვეტიცხოველი
სვიფი (დარბაზული ეკლესია და კოშკური კომპლექსი. შუა საუკუნეები)
სიონის ღვთისმშობლის მიძინების  ტაძარი თბილისში
სიონი (სამნავიანი ბაზილიკა. VIII-IX სს.)
სიონის წყალსაცავის ტაძარი
სორი (დარბაზული ეკლესია. XIV-XV სს.)
სოხთა (დარბაზული ეკლესია. X ს.)
სოხთოროთი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
სპეთის  ეკლესია,  „ზედამაცხოვარი“ ( საჩხერის რ-ონი, დარბაზული ეკლესია. X-XI სს)
სუხბეჩი (ტაო, გუმბათიანი ეკლესია. V-VI სს.)
სუჯუნა (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
სხალთა (აჭარა. დარბაზული ეკლესია. XIII ს.)
სხალტბის ეკლესია


ტაბაკინის მონასტერი (ორნავიანი ბაზილიკა. VI, VII სს. გადაკეთებული XVI ს.)
ტაოსკარი  (გუმბათიანი ეკლესია. VIII-IX სს.)
ტაძრისი (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ტბეთის კომპლექსი (ისტორიულ შავშეთში, გუმბათიანი ეკლესია. X-XI სს)
ტიმოთესუბანი (გუმბათიანი ეკლესია. XIII სს)
ტუზი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ტყემლოვანი  (დარბაზული ეკლესია. XII-XIII სს.)
ტყვირი (გუმბათიანი ეკლესია. XIV-XV სს.)
ტყობაერდი (დარბაზული ეკლესია. VIII, IX, XI სს.)


უბისა (სამონასტრო ანსამბლი. დარბაზული ეკლესია. IX ს. სვეტი 1141 წ.)
უდაბნო (გარეჯა). გამოქვაბული მონასტერი. განვითარებული შუა საუკუნეები
ულუმბოს მონასტერი
ურაველი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ურბნისი (სამნავიანი ბაზილიკა. VI-VII სს.)
ურთა (დარბაზული ეკლესია. VI-VII სს.)
უფლისციხე  (გამოქვაბული ნაქალაქარი. ძვ.წ.ა. I ათასწლ. - ჩვ. წ.ა. დასაწყისი და შუა საუკ)
უწერა (დარბაზული ეკლესია. ნანგრევები. X ს.)
უჯარმას კომლექსი (ეკლესია, ციხე)


ფავნისის წმ. გიორგი
ფაფას ეკლესია ბორჯომში
ფერიყალა (გუმბათიანი ეკლესია. გვიანშუასაუკუნეები)
ფერსათი (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ფექრაშენი (ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ფიტარეთის მონასტერი (გუმბათიანი ეკლესია. XII-XIII სს)
ფოთოლეთის ეკლესია (სოფ ახალდაბა, ბორჯომის რ-ონი)
ფოკა (დარბაზული ეკლესია. XI ს)
ფუძნარის ეკლესია


ქალაფას  სამონასტრო კომპლექსი  (მარნეულის რ-ონი, სოფ. წერაქვი)
ქალაქი (დარბაზული ეკლესია. XIII-XIV სს.)
ქასაგინა (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს.)
ქარზამეთის  ეკლესია   ( ასპინძის რ-ონი)
ქაფანაქჩი (ქვემო ბოლნისი)
ქვაბისხევის  მონასტერი (ბორჯომის რაიონი, სამნავიანი ეკლესია. IX-X სს)
ქვათახევის მონასტერი (გუმბათიანი ეკლესია. XII-XIII სს)
ქვახვრელი
ქვემოჭალა (ამილახვრების რეზიდენცია, ანსამბლი-ეკლესია, სამრეკლო, კოშკები. გვიანშუასაუკ.)
ქობარი (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ქორეთი (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს.)
ქოროღო (დარბაზული ეკლესია. X ს.(
ქსუისი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ქურმუხი (გუმბათიანი ეკლესია. გვიანშუასაუკუნეები)
ქუთაისი (ძველი ქალაქი. უქიმერიონი, გალავნის კედელი V-VI სს.; ქალაქის კედელი V-VI სს.; ბაგრატის ტაძარი X-XI სს.; მწვანე ყვავილა X-XI სს.; ოქროს ჩარდახი. გვიანშუასაუკუნეები)


ყანჩავეთის ეკლესია
ყაჭაღანი (დარბაზული ეკლესია. ადრეშუასაუკუნეები)
ყვიბისის (სოფ.) ეკლესიები
ყინწვისი (გუმბათიანი ეკლესია. XII-XIII სს. დარბაზული ეკლესია IX-X სს.)
ყიზილ ქილისა (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ყორნისი (სარეზიდენციო ანსამბლი. გვიანშუასაუკუნეები)


შავნაბადას მონასტერი
შანკევანის წმ. გიორგი ?
შატბერდის მონასტერი (ტაო-კლარჯეთი, ადრეშუასაუკუნეები)
შაშიანი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
შემოქმედის სამონასტრო კომპლექსი ( გურია, შუა საუკუნეები)
შიომღვიმე (სამონასტრო ანსამბლი. გუმბათიანი ეკლესია VI ს. დიდი ტაძარი XII ს)
შორეთის კომპლექსი (ასპინძის რ-ონი)
შრომა (ვაჩნაძიანი სამეკლესიანი ბაზილიკა. VIII-IX სს.)
შუამთას სამონასტრო კომპლექსი (შუამთა "ძველი" (სამნავიანი ბაზილიკა VI ს. გუმბათიანი ეკლესია VII ს., (ქვემო შუამთა)
შუანა  (გუმბათიანი ეკლესია. X ს.)


ჩაჩუბეთის ეკლესიები
ჩიხორისის  ეკლესია (ასპინძის მახლ.)
ჩუკული (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს.)
ჩხარი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)


ცაიში (გუმბათიანი ეკლესია. XIV ს).
ცეცხლის ჯვარი (დარბაზული ეკლესია და კოშკი. IX-X სს.)
ციხისძირი  (აჭარა. ანსამბლი. ადრეშუასაუკუნეები)
ცხავათის (სოფ.) ეკლესიები
ცხინვალი (ძველი ქალაქი და ეკლესიები X-XVIII სს.)


ძალისა (სარეზიდენციო. ძვ.წ. ბოლო და ახლის დასაწყისი)
ძალისი -  სოფ მცხეთის რ-ონში (ნამოსახლარი სამაროვანი, ნაქალაქარი, ეკლესია)


წალენჯიხის მაცხოვრის ფერისცვალების საკათედრო ტაძარი (გუმბათიანი ეკლესია. XIV ს)
წამებული (გარეჯა). გამოქვაბული მონასტერი. განვითარებული შუა საუკუნეები
წერო (გუმბათიანი ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
წეროვანის სამება
წესი (ბარაკონი). (გუმბათიანი ეკლესია. 1753 წ.)
წვირმი (დარბაზული ეკლესია. VIII-IX სს.)
წილკანი (ბაზილიკა V-VI სს. გადაკეთ. გუმბათიან ეკლესიად შუა საუკუნეებში და XIX საუკუნეში)
წინწყარო (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს.)
წირქოლი (გუმბათიანი ეკლესია. IX ს.)
წმ. გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია  (სოფ.  გლდანი)
წმინდა ნინოს მონასტერი (სოფელ ლექეთის მახლობლად, კახეთი)
წრომის ეკლესია (გუმბათიანი ეკლესია. VII ს.)
წუნარის  ეკლესია (ცხინვალის რ-ონი)
წუნდა (დარბაზული ეკლესია. X ს.)
წუღრუღაშენი (გუმბათიანი ეკლესია. 1213-1222 წწ.)
წყაროს თავი ბაზილიკა V ს. გუმბათიან ეკლესიად გადაკეთდა X-XI სს.
წყაროსთავის საეპისკოპოსო კათედრალი (თურქეთი)
წყურწყამი. დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები


ჭელიშის კომპლექსი (რაჭა)
ჭერემი (სამეკლესიანი ბაზილიკა. X-XI სს. სასახლე VIII-IX სს.)
ჭიათურა (მღვიმეს მონასტერი. დარბაზული ეკლესია. XIV ს.)
ჭიორა (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ჭულევის მონასტერი (ჭულე. გუმბათიანი ეკლესია. XIV ს)



ხანძთა  (ტაო-კლარჯეთი, გუმბათიანი ეკლესია. IX ს.)
ხარჭიშოს სამონასტრო კომპლექსი (დუშეთის რ-ონი)
ხაშმის ეკლესიები (კაწრეთის სამება) (სამნავიანი ბაზილიკა. V-VI სს. სასახლე IX-X სს.)
ხახული (ტაო-კლარჯეთი, სამონასტრო ანსამბლი. გუმბათიანი ტაძარი. X-XI სს.)
ხეითი (სამონასტრო ანსამბლი. ეკლესია X ს. საცხოვრებელი კოშკი XVIII ს.)
ხვანჭკარა  (ციხე და ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ხვილიშა  (დარბაზული ეკლესია. IX ს.)
ხიმში  (დარბაზული ეკლესია. XI ს.)
ხირსას მონასტერი (ბაზილიკა. VI ს. გადაკეთ. გუმბათიან ეკლესიად გვიან შუასაუკუნეებში)
ხიხანი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ხობი (სამონასტრო ანსამბლი. XII-XIII სს.)
ხოზიტა მაირამი (დარბაზული ეკლესია. X-XI სს.)
ხონი (დარბაზული ეკლესია. X ს. გადაკეთდა XIX ს.)
ხორენია (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ხოსპიო (დარბაზული ეკლესია. X ს.)
ხოფას სამონასტრო კომპლექსი
ხრეითი (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ხუნზახი (დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)
ხუჯაბის  სამონასტრო კომპლექსი (მარნეულის რ-ნი ?)
ხცისი (დარბაზული ეკლესია. 1002 წ.)


ჯახორის ეკლესია (ხარაგაულის მახლობლად)
ჯავისთავი  (დარბაზული ეკლესია. XI ს. )
ჯახუნდერი (დარბაზული ეკლესია. X ს.)
ჯგერდა (დარბაზული ეკლესია. VI-VII სს.)
ჯვარისა (დარბაზული ეკლესია. შუა საუკუნეები)
ჯვრის მონასტერი მცხეთაში
ჯრუჭის მონასტერი (საჩხერის რ-ონი,  სამონასტრ ანსამბლი. გუმბათ. ეკლ. X-XI სს. გადაკეთ. გვიანშუასაუკუნეებში)
ჯუმათის ეკლესია (გურია, დარბაზული ეკლესია. განვითარებული შუა საუკუნეები)


ჰერეთი (ჰორანთა). ციხე-ქალაქი. ნაგრევები. ადრეშუასაუკუნეები
ჰუჯაბი. სამონასტრო ანსამბლი. გუმბათიანი ეკლესია. XII-XIII სს.
« ბოლო შესწორება: March 26, 2010, 02:21:05 PM თერალ ი » შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #19 ჩართულია: March 24, 2010, 12:33:45 PM »

http://saunje.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=111%3A2010-01-28-19-23-33&catid=1%3A2010-01-24-19-54-07&Itemid=3

მარტყოფი-მის შესახებ სტატიები, ბიბლიოგრაფია,


მარტყოფი (გარდაბნის რ-ნი)

1. არჯევანიძე ი. თბილისიდან ალაზნის ველისაკენ .-თბ.,1958.-გვ.69-70. - აღწერილია მარტყოფის ანუ ღვთაების სახელობის სამონასტრო კომპლექსში შემავალი ნაგებობები, მოცემულია ძეგლის ისტორია.

2. ბარნაველი თ. კახეთის ისტორიული ძეგლების წარწერები. -თბ.,1961. - გვ.112 -  114. მარტყოფის მონასტრის მთავარი ტაძრის, სამლოცველოს, სამრეკლოს, მლოცველთა სახლისა და სოფლის ეკლესიის წარწერების ანალიზი.

3. გიორგაძე გ. მათ ახალთ აღგიდგინონ, შენ დიდების დღენია //ძეგლის მეგობარი.-1991.-გვ.73. - ცნობები საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის საზოგადოების მიერ მარტყოფის წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიასა და სამრეკლოზე, ვეჯინის არქიტექტურული კომპლექსის ნაწილსა და აფნიის წმინდა გიორგის ეკლესიაზე 1990 წელს ჩატარებულ სამუშაოებზე.

4. კოშკები: მარტყოფი //ზაქარაია პ. კახეთის საფორტიფიკაციო ნაგებობანი.-თბ.,1962.-გვ.158-163. რეზ. რუს. ენაზე.  - თუშმალიშვილებისა და შინჯიკაშვილების კოშკების აგების სავარაუდო თარიღი, ხუროთმოძღვრულუ დახასიათება და გეგმა. ტექსტს დართული აქვს საილუსტრაციო მასალა (სურ.52-54; ტაბ.XXXVI/1,2; XXXVII/1,2).

5. კოშკები: მარტყოფი //ზაქარაია პ. სამშობლოს გუშაგები.-თბ.,1965.-გვ.201. - მოკლე ცნობა თუშმალიშვილების კოშკის შესახებ. ტექსტს ახლავს კოშკის ფასადის დეტალის ფოტო.

6. ილურიძე მ. მატერიალური კულტურის ძეგლები სოფელ მარტყოფში //ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ძიებანი.ტ.V.-თბ.,2003.-გვ.220-228. - სოფ.მარტყოფში შემორჩენილი გუგუნაანთ ციხის, თუშმალიშვილების კოშკის, მთავარანგელოზის ეკლესიის, შინჯიკაშვილების კოშკისა და "ძამაანთ ციხის" შესახებ.

7. მათიაშვილი ა. მარტყოფის ისტორიიდან //საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მაცნე: ისტორიის ...სერია.-1963.-N1.-გვ.98-130. - მარტყოფის ტერიტორიაზე არსებული ისტორიული ძეგლების:ღვთაების მონასტრის, ოთხსართულიანი სამრეკლოს, ანტონის კოშკის, მარტყოფის ტაძრისა და სამოქალაქო ხასიათის არქიტექტურული ნაგებობათა ვრცელი აღწერილობა.

8. მათიაშვილი ა. მარტყოფის ღვთაების მონასტერი.-თბ.,1963.-13 აგვისტო. - მონასტრის ისტორია, გეოგრაფიული გარემო და ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. მონასტრის დამაარსებლად მოხსენიებულია ანტონ მარტყოფელი.

9. მათიაშვილი ა. მარტყოფის წარსული და აწმყო.-თბ.,1971.-გვ.9-14. - მარტყოფის მონასტრისა და ანტონ მარტყოფელის მოღვაწეობის მოკლე ისტორია.

10. კოშკები: მარტყოფი //ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი ციხესიმაგრეები.-თბ.მ,1988.-გვ.174. - თუშმალიშვილების ცილინდრული ტიპის კოშკის აღწერილობა. ტექსტს ახლავს მარტყოფის კოშკის დეტალის ფოტო.

11. მარტყოფის მონასტერი //მწყემსი.-1890.-N11.-გვ.9-10. - მარტყოფის კომპლექსში შემავალ ნაგებობათა აღწერილობა და მათი აგების ისტორია.

12. ქუთათელაძე ა. მარტყოფი და "ხელთუქმნელი" ღვთაების ეკლესია //კვალი.-1897.-N31.-გვ.577-579. - სოფ. მარტყოფის ისტორია. სოფლის ეკლესიაში დაცული წარწერის შესახებ. ძეგლის ამგებად მოხსენიებულია რუსთავის მღვდელმთავარი სტეფანე.

13. ყაუხჩიშვილი თ. ბერძნული წარწერები საქართველოში.-თბ.,1951.-გვ.318. - მოკლე ცნობები მარტყოფის სამონასტრო კომპლექსიის შესახებ.

14. შინაური ქრონიკა //დროება.-1883(21 აგვ.).-N165.-გვ.1-2). - მარტყოფის მონასტერი და მისი მდგომარეობა.

15. ჯანგიძე მ. ნორიოდან 4 კილომეტრზე //თბილისი.-1965.-16 აგვისტო. - მარტყოფის ღვთაების მონასტრის ისტორია.

16. ჯანგიძე მ. მარტყოფის მონასტერი //მეტრომშენებელი.-1973.-4 ოქტომბერი. - მარტყოფის მონასტრის პოლიტიკური, კულტურული და თავდაცვითი მნიშვნელობის შესახებ.

17. მარტყოფი //საქართველო XXI საუკუნე მარტყოფის ციხე-ტაძრები: ცნობარი.-თბ.,2007.-გვ.3; წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესია //იხ.იგივე ნაშრომი.-გვ.9. - მოკლე ცნობა სოფლისა და მის ტერიტორიაზე განლაგებულ ისტორიულ ძეგლთა შესახებ. მოხსენიებულია პლ.იოსელიანი. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ტექსტს ერთვის სოფლის საერთო ხედისა და ზეგლის ფოტოები.

18. მარტყოფის ღვთაების მონასტერი //საქართველო XXI საუკუნე მარტყოფის ციხე-ტაძრები: ცნობარი.-თბ.,2007.-გვ.4-5. - ღვთაების მონასტრის ისტორია, აგების თარიღი, სიძველეთა აღწერილობა. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ერთვის ორი ფოტო.მოხსენიებულია მონასტრის წინამძღვარი, არქიმანდრიტი ბენიამინი (ბელქანია).

19. სიმაგრეები: მარტყოფი //ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი ქალაქები და ციხეები.-თბ.,1973.-გვ.160. - თუშმალიშვილების კოშკის (XVIII ს.) მოკლე აღწერილობა. ტექსტს ერთვის ტაბ.61.

20. კოშკები: მარტყოფი //ზაქარაია პ. ქართული ციხე-ქალაქები ციხესიმაგრეები ციხე-დარბაზები ციხე-გალავნები კოშკები.-თბ.,2001.-გვ.215-216. - თუშმალიშვილების კოშკის ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტს ერთვის კოშკის შესასვლელის ფოტო.

21. ქართული ციხე-ქალაები და ციხესიმაგრეები XVI-XVIII საუკუნეებში ცილინდრული კოშკები: მარტყოფი //ზაქარაია პ. ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დროიდან XVIII ს. ბოლომდე.-თბ.,2002.-გვ.457. - მოკლე ცნობა თუშმალიშვილებისა და შინჯიკაშვილების კოშკების შესახებ.

22. მცხეთა-თბილისის ეპარქია: "ღვთაების" წმ.ანტონ მარტყოფელის მონასტერი (მამათა) //გუნია ირ. საქართველოს მონასტრები:ენციკლოპედიური ცნობარი.-თბ.,2005.-გვ.63-64 //გუნია ირ. მცხეთა-თბილისის ეპარქიის ტაძრები: ენციკლოპედიური ცნობარი.-თბ.,2002.-გვ.12-13. -  მონასტრის დაარსება, ისტორია, ხუროთმოძღვრება, სამონასტრო საქმიანობის აღდგენა-ზოგადი მიმოხილვა. მოხსენიებულნი არიან: საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი კირიონ II (საძაგლიშვილი, 1918 წ.), საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი ილია II, ალექსანდრე ჭავჭავაძე, მამა იობი (აქიაშვილი), ზ.ფოჩხუა, ზ.კარანაძე, გ.ძიძიკაშვილი. ტექსტს ახლავს ტაძრის ფოტო.

23. მცხეთა-თბილისის ეპარქია: მარტყოფის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის მონასტერი (სტავროპიგიალური. დედათა) //გუნია ირ. საქართველოს მონასტრები:ენციკლოპედიური ცნობარი.-თბ.,2005.-გვ.74-75; ყოველთა წმიდათა მონასტერი //იხ. იგივე ნაშრომი.-გვ.84. - მოკლე ცნობა მონასტრის შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი ილია II, იღუმენია მარიამი (მიქელაძე), სამონაზვნე ტასია(წივწივაძე). არქიტექტორი ვ. ტარასაშვილი, იღუმენია ბარნასუფი(მაზმიშვილი). ტექსტს ახლავს ძეგლის ფოტო.

24. იოსელიანი პლ. აღწერა მარტყოფის მონასტრისა.-თბ.,2009.-გვ.93-139. - მონასტრის ისტორია: დაარსება, დამაარსებლები; სიძველეთა აღწერილობა; ტაძრის შესახებ არსებული ისტორიული წყაროების მიმოხილვა; ძეგლის ვრცელი ხუროთმოძღ რული აღწერილობა. ტექსტს დართული აქვს საილისტრაციო მასალა.

 

***********************************************************************************

ლინკები, ინტერნეტ სივრცეში:

http://children.wanex.net/istoria/eqskursia/martkopi.htm
შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #20 ჩართულია: March 25, 2010, 05:57:37 PM »


თბილისის მცველი ჯვარი
ისრით არაა მითითებული შავნაბადა , საიდანაც გადავიღე ეს სურათი

ხარისხზედ ბოდიში ))))

(ეგზორა გაიცინებს ჯვარის ამბავზე  ალბათ)
« ბოლო შესწორება: March 25, 2010, 06:02:08 PM თერალ ი » შესული
ეგზორცისტი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 1338


ინოელ


« პასუხი #21 ჩართულია: March 25, 2010, 07:17:44 PM »

კაია თერალ... ეხლა ბოლნურ ჯვარზე იჩალიჩე აბა... ; D
შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #22 ჩართულია: March 25, 2010, 08:12:51 PM »

Грузинская Православная Церковь за рубежом:

Франция        
Автор sinitsinorc.ru   
12.11.2007 г.
LA PAROISSE SAINTE NINO
Address: Eglise Georgienne de Sainte Nino (Georgien)
Adresse eglise : 6 - 8 rue de la Rosiere / 75015 Paris
Secretariat et courrier: 8, rue Bucourt / 92210 Saint Cloud
Web-site:
http://213.11.4.131/georgie-agf/la_paroisse_sainte_nino.htm

США        
Автор sinitsinorc.ru   
12.11.2007 г.
Нью-Йорк
St. Nino Georgian Orthodox Church in New York City (in Russian Orthodox Cathedral of the Holy Virgin Protection)
Address: 59 East Second Street + New York, NY 10003
Phone: (212) 677-4664 (main), (914) 425-0259 (Father Alexander Tandilashvili)
Fax: (212) 475-7867
E-mail: trfcc@hotmail.com
Web-site: http://raaad.org/nycathedral.org/index.html

РОССИЯ        
Автор sinitsinorc.ru   
12.11.2007 г.

Москва
Георгия Победоносца в Грузинах (патриаршее подворье)
http://lazare.ru/podvoria1.htm
Адрес: г. Москва, ул. Грузинская Б., 13
Телефон: 254-09-85
Метро: Баррикадная
Транспорт: М. "Баррикадная", тролл. 66

Санкт-Петербург
http://lazare.ru/podvoria2.htm
Церковь Шестоковской Иконы Божьей Матери, Грузинский приход
Адрес: 193144, Россия, г. Санкт-Петербург, ул. Старорусская, д. 8/2
Телефон: 274-93-90
----------------------------------


Настоятель  грузинской  церкви  св. Георгия  в  Москве, отец Максимэ согласился  дать  специально  для  «Лазарэ» интервью

http://lazare.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=983&Itemid=8

- Вы росли  в  религиозной  семье? Как  началась  ваша духовная деятельность?

-          Эта уже длинная  история, но постараюсь рассказать как можно коротко. Родился в  г. Цалинджиха (западная Грузия), где мой отец был определен учителем. Мама была из Цаленджиха. Спустя  несколько лет переехали в Абашу (западная Грузия) – там, где был отчий дом. После окончания школы учился в Кутаиси в политехническом институте на химия-технологическом факультете. Вопрос  моей церковности разрешился   там. Участие в национальном движение помог мне и моим друзьям прийти в церковь. Не могу сказать, что моя семья была церковной, но со стороны отца и матери  было достаточно оснований для того, чтобы вступить на этот путь. Дедушка, со стороны матери, рос в хобском монастыре. Только недавно видел его фотографии в месте с Эквтиме Такаишвили, архимандритом  Шио Квилитаиси, архимандритом Александром Мирцхулава. Мама непричащалась,  не исповедовалась, но она была церковной на  жизненном и культурном уровнях.   Она много страдала, в том числе из-за своей болезни. В нашей семье умерло много молодых, что нас, троих братьев, мысленно привязала к смерти, и как будто невольно заставляла задумываться  о смысле и цели жизни.  Со временем и мои братья выбрали путь духовных лиц.  Бабушка, со стороны отца,  окончила школу, основанную И. Чавчавадзе и  его единомышленниками, в Абаше.   Ее  четырехклассное  образование ровняется, я думаю,  лично моему среднему и высшему образованию.  Она наизусть знала Давида Гурамишвили, закон божий. То маленькое зерно, данное  ребенку в детстве, имеет огромное влияние, потому, что  трудно перевоспитать  взрослого человека. Незабываемые впечатления производили, рассказанные бабушкой, библейские  истории… К этому еще прибавилось существование и влияние крестного моего отца - афонского монаха Григола Надареишвили.  О нем много рассказывали в  семье нам, детям. Жизнь отца Григола была  твердым подтверждением  церковной жизни и существовании Бога… Раскол, произошедший после 9 апреля 1989г. и смерть Мераба Костава, заставили задуматься и решиться выбрать церковную жизнь и служение господу.  Впервые причастился в  1989г. в день св. Георгия (23 ноября), во время голодовки.  Голодовка продолжалась неделю. Ее целью была узнать, каким газом были отравлены  погибшие  9 апреля.  Эти дни мы проводили в молитвах и песнопениях.  Было сказано, на месте голодовки построить церковь. Моя радость не имела границы, когда увидел почти завершенную церковь имени  св. Давида и Константина… 

-          Где получили духовное образование?

-          Поступил в Гелатскую духовную академию (г.Кутаиси), где проучился год. Жил в  монастыре. Познакомился с  очень хорошими  людьми: с отцом Николозом, отцом Иосифом и отцом Макаром. Потом перевелся в Тбилиси. Через четыре года окончил тбилисскую духовную академию.

-          Где началась ваша церковная деятельность?

-          В 1996г. после окончания учебы для продолжения учебы переехал в Санкт-Петербург. Хотя в Тбилиси предлагали место преподавателя. В 2001г. защитил диссертацию. В санкт-петербургской грузинской церкви  работал дьячком.  Между прочим, от  Владика  Калистрате впервые в возрасте 24 лет предложил мне стать священником.  Я считал, что был слишком молод (по божьему закону священником человек может стать в возрасте 30 лет) и отказался. В 1998г. приехал в Тбилиси. 25 октября святейший  благословил  меня диаконом,  через три месяца   в духовники. Один месяц служил в Сиони, а следующее 3 года Санкт-Петербурге. Можно сказать, что как духовное лицо сформировался именно там.  Чтобы  доложить святейшему о своих результатах в 2001г. после защиты диссертации, вернулся в Тбилиси. Он в тот же день назначил меня настоятелем храма имени св. Николоза на  Нарикала, что  была большой честью для меня.  Параллельно руководил радиостанцией патриархии. С большой радостью помню время служения в Нарикала.  Несмотря на то, что работа на радио оказалась интересной, спустя год ушел оттуда и стал преподавателем в духовной академии.  Учил  историю церкви. Перед отъездом в Москву именно больше всего было жаль расставаться  с учебным процессом…  Прежде чем согласиться на переезд в Москву, я два раза отказал патриарху, но, когда принял решение ехать сюда и подготовил документы, почувствовал необычную радость. И перед святейшим извинился за то, что его воле не покорился с радостью. Здесь,  при первой встречи с прихожанами отметил, что, надеюсь на три вещи: Первое на то, что приехал по благословению патриарха, второе – храм этот имени св. Георгия и я надеялся на помощь этого святого и третье –  что я сам свободный человек и этой свободой старался справиться с трудностями.  С 25 октября начался четвертый год, как я служу в этом храме. 

-          Сегодня  Вы сожалеете о приезде в Москву?

-          Конечно не сожалею. Особенно уважаю тех прихожан, исполняющих  мое благословение  доверием. Не сожалею потому, что вижу в этом  волью Господа, хотя сложнее всего служить здесь. И это не связанна со спецификой прихожан. Сам город такой, большой мегаполис. Лично мне физически трудно здесь находиться, как будто не хватает воздуха. Та радость, которая у меня была на Нарикала, по приезде сюда отнялась. Однажды  патриарх спросил (во время пребывания в Санкт-Петербурге  разговаривал с ним по  телефону): «как живут грузины»? Я ответил, что, несмотря на материальное благополучие им трудно. На это святейший  сказал, что счастливых грузин ни в одной стране  ни видел. Наши люди вне Грузии не испытывают счастья. Это наверно наказание, потому, что радость – это Божий дар, в нем выражается и любовь, и доброта, и благодарность…  К тому же московский храм отличается своей силой. Радует, что землячество и церковь тесно сотрудничают. Здесь землячество  большевнимания уделяет церкви, чем в Санкт-Петербурге.  Эта однородная  симфония, очень красивая и хорошая.

-          Чем отличается московские грузины прихожане, от прихожан, живущих в Грузии?

-          Человек, живущий за рубежом гораздо больше времени уделяет патриотической теме, что раздражает некоторых  переродившихся  грузин  и шовинистически настроенных местных жителей. Патриотизм подразумевает сохранить нашу самобытность и   никогда не перерастет в нацизм. Здешний  грузин, конечно, попадает под влияние русской культуры и оказывается жертвой  войны, которая идет между культурами… Культура – это все что больше характерна для нации  и что определяет ее  дух.

-          После осенних  явлений (когда начались массовые аресты грузин),  вы  приютили, оставшихся без крова молодежное движение и землячество, хотя  сама церковь переживала не лучшие времена…

-          Этот период испытаний больше углубил те отношения, которые у нас были с землячеством, движением «Лазаре», посольством, консульством. Эти проблемы вызвали единство. Мы и  не могли поступить по-другому. И наши противники знают, что эта церковь одна из самых больших  общественных единиц.  До  атаки на наши школы были проведены социальные опросы, во  многих  местах фигурировал наш храм  (мы отмечаем религиозные праздники, помогаем людям и т.д.), поэтому атаковали и церковь. Мы  их твердо встретили. Весной стоял вопрос о назначении настоятеля,  тогда сами землячества стояли рядом снами.  Окончательной победы, конечно, не добились, но  определенные   права сохранили. Сейчас случилось наоборот…  Очень люблю наш храм, который многим помогает материально  в возвращении  на родину.  На деньги наших прихожан  тела многих соотечественников перевезены. На попечение нашей церкви десять многодетных семей в Грузии. Ежемесячно каждой семье мы пересылаем  по 135$. Собираемся помочь еще одной семье, где растут 13 детей и ожидают четырнадцатого. Им решили назначить 150$.   В этом сила нашей церкви.  Хочу поблагодарить г-на Зураба Патардзе, который  делает все для наших соотечественников.  Многие представители  посольства прихожане нашей церкви.  Их активная работа положительно  отразилась в нашем общем деле.  Если бы остальные сотрудники  посольства стояли  снами, было бы хорошо – ведь сила в единстве…

-          Если можно коротко расскажите об издательстве этого храма. Знаю, вы  опубликовали новый сборник псалмов и молитв…

-          Идея существовала 15 лет.  Во время учебы в академии вместе с друзьями и Эдишером Челидзе  основали журнал «Гза самеупо».  Выходили новые переводы потому, что в церковной письменности большое значение имеет  переводная работа,  потому что   литература  существует на старогреческом  языке.  И перевод этих работ на новогрузинском языке  большая миссия  каждого грузина. Тогда у нас не было материальной базы, возможность не появилась и в Санкт-Петербурге, хотя с прихожанами часто говорил об этом. Бизнесмены  делали много добрых дел, но о значении  издательства не поняли. Тогда м.б. времени не пришло и где-то в глубине души немножко был обижен. Когда работал на Нарикале издали несколько брошюр.  Создали  издательство «Новый Иверон». Иверони  подразумевало  быть продолжателем дело иверских отцов  Георгия, Эквтиме и др., служащих  на горе Афон… Когда приехал в Москву познакомился с г-ом  Теимуразом Стуруа. На лекциях, во время разговоров с прихожанами родилась  мысль   об издании библиотеки. Так основали «Новый Иверон». О том, что издать я много думал. Первый том церковной библиотеки (так назвали серию) посвящен  грузинской агиографии. Новый и старый переводы, с научными комментариями и исследованиями размешены  рядом друг с другом. Автором является Эдишер Челидзе.  Книга из 1115 страниц. Когда ее впервые взял в руки сказал, что она первая ласточка, но работа такая большая, что потом назвали орлом. Вторая книга вышла Иоанн Синаит  описание лестницы  добродетели клемакс (лестница), которая  вызвала такой интерес, что собираемся издать повторно. Третий и четвертый тома посвящены самым уточненным  текстам и редакциям псалмов  и молитв.  В молитвах были внесены до 1000 исправлений.  Все печатаем на пожертвовании прихожан и церкви, у нас  нет материального интереса, главное  точность текстов.  Были сравнены 10 старых рукописей. 5 том вышел  добротолюбие.  Греческий пятитомник наверно выпустим в десятитомник.  В первом переводе нужно многое уточнить. Он нуждается в комментариях.  6 том, который увидит свет скоро,   уступили  большому освящению (в три тома). В нем  входят все те молитвы священника, которыми освящается все  в  храме.  7-8 тома  посвящены  церковной истории  Евсеби Кесарийского (с греческого перевел Зураб Джаши). Эта работа из 500страниц во многих случаях является единственным источником для нас. Я, как специалист по истории церкви, придаю этому труду большое значение. Она обязательно выйдет  в 2007г. Скоро читатель увидит произведение неизвестного автора. Оно помогает применению на практике молитв Иисуса Христа  и добротолюбие. «Откровенные  рассказы странника духовному  своему  отцу» переводится с русского. Издадим также труд пр. Элдара бубулашвили «Святые грузинской церкви». Эта книга переводится на русский, английский и испанские языки.  Скоро закончится работа над трудом, посвященная 7 Мировым Собраниям. Вот наш годовой гейма (план). Переводчики продолжают работу и венцом нашей работы считаем издание на современный грузинский язык  «Картлис цховреба». У читателя будет возможность сравнить старые и новые тексты. В работе участвуют многие достойные люди: пр. Майя Рафава, Габидзашвили, г-н Э. Челидзе.  Никак не стараемся переводить богослужебные книги.  Издаем те книги, которые должны прочитать    духовные лица, прихожане и на которых  должны вырастить будущее поколение.

-          Во время проповеди часто уделяете внимание маловерию современных христиан…

-          Именно маловерие лежит в основании наших грехов, духовность борется с материализмом. С прихожанами чаще приходится  разговаривать о жизненных деталях, чем о вере. Я думаю, что у нас перепутаны ценности. Не понимаю, какое счастье должен найти человек, навсегда оставивший Гелати, Баграти, Моцамета, Бодбе, Зугдиди… Я служу грузинской церкви и этим оправдываю свое путешествие. Отцовский дом в Абаше, могила матери и наше молитвенное место – вот треугольник в котором я живу и  надеюсь, будут жить  мои дети и будущее  поколение. Такой треугольник хочу, чтобы был  у каждого грузина. Грузины очень наивны, этим часто пользовались наши завоеватели. В «Жизнь Грузии» виден грузинский дух. Для меня было откровением слова патриарха. Он жизнь Грузии передал в одном предложении: «В душе грузина нет ненависти». И правда грузин не может быть  злым. Поздравляю всех с Рождеством, Новым годом
« ბოლო შესწორება: March 26, 2010, 02:26:26 PM თერალ ი » შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #23 ჩართულია: March 31, 2010, 11:34:29 AM »

http://www.polity.ge/culture/religion/1520-ivnironis-aqtebit-gatsotskhlebuli-ivironis-monastris-istoria.html

"ივირონის აქტებით" გაცოცხლებული ივირონის მონასტრის ისტორია - წაკითხულია 233 ჯერ

16.02.2010 17:08   ნინო კაკულია



ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობამ გამოსცა ოთხტომეული სახელწოდებით ,,ივირონის აქტები”, რომელიც ჩვენი წარსულის ერთი დიდი ფურცელია ათონის ივერთა მონასტრის, იგივე ივირონის მონასტრის - ამ ძველი ქართული მწერლობისა და კულტურის უმნიშვნელოვანესი კერის ათონში დაარსებისა და მისი მრავალსაუკუნოვანი ფუნქციონირების თაობაზე.

ეს არის ისტორია აღმოსავლეთ საბერძნეთის ნახევარკუნძულზე აღმოცენებულ სულიერების ქართულ სავანეზე, სადაც ქართველი ბერები X საუკუნის მიწურულიდან XVI-საუკუნის დასაწყისამდე ქრისტიანული მოძღვრების მსახურებასთან ერთად აქტიურად ეწეოდნენ კულტურულ-საგანმანათლებლო საქმიანობასაც და ბიზანტიის იმპერიის წიაღში ქართულ ფესვებს ასაზრდოებდნენ. გამოჩენილ ქართველ მოღვაწეთა მიერ დაარსებული მონასტერი, რომელსაც ქართველი მეფეები აქტიურად ეხმარებოდნენ, დიდხანს ინარჩუნებდა მჭიდრო კავშირს საქართველოსთან. გარკვეული თვალსაზრისით, მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა საქართველოს ისტორიასა და მის ურთიერთობაში ბიზანტიასთან. ამდენად, ივირონის მონასტრის ისტორია ათონის მხოლოდ ერთი მონასტრის ისტორია როდია - ,,ივირონის აქტები” ამეტყველებენ იმ ეპოქას, რომელშიც ათონის მთაზე დაარსებული უდიდესი სამონასტრო კომპლექსის ფუნქციონირება დიდ ისტორიულ მისიას იძენდა.

რამდენიმე ათეული წელია პარიზის ბიზანტიის ისტორიისა და ცივილიზაციის ცენტრი გამოსცემს სერიას "ათონის არქივი", რომელიც შეისწავლის ათონის მონასტრებში დაცულ მასალას. გასული საუკუნის 70-იან წლებში ცენტრის ჯგუფი შეუდგა ივირონის მონასტრის აქტების მოძიებასა და ფოტოგრაფირებას. იმავდროულად, ათონის შემსწავლელი ჯგუფის ხელმძღვანელი პროფესორი პ. ლემერლი დაუკავშირდა კ. კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ინსტიტუტის დირექტორს, ქალბატონ ელენე მეტრეველს და თანამშრომლობა სთხოვა – მას მოპოვებული მასალა უნდა შეეჯერებინა ქართული წყაროების მონაცემებთან, ამოეკითხა საბუთების ქართული მინაწერები და ხელრთვები და, რაც მთავარია, განესაზღვრა ივირონის როლი ქართული კულტურის განვითარებაში. თავიდან თანამშრომლობას მიმოწერის ხასიათი ჰქონდა, რაც კარგადაა ასახული ქ-ნი ელენე მეტრეველის არქივში დაცულ წერილებში. 1980-იანი წლების დასაწყისში, როცა მთელი მასალა მოპოვებული და კლასიფიცირებული იქნა, თანამშრომლობამ აქტიური ხასიათი მიიღო. ჯგუფის ერთ-ერთი წევრის, პროფესორ ლემერლის გარდაცვალების შემდეგ, ჯგუფის ხელმძღვანელი პროფესორ ჟაკ ლეფორი სისტემატურად ჩამოდიოდა თბილისში, ხელნაწერთა ინსტიტუტში სამუშაოდ. ქ-ნ ელენე მეტრეველს კი პარიზში იწვევდნენ. მას წლების მანძილზე ამ ჯგუფთან ერთად შესაძლებლობა მიეცა ემუშავა პარიზის ბიზანტიის ისტორიისა და ცივილიზაციის ცენტრში დაცულ "ათონის არქივზე". ეს არქივი შეიცავს არა მარტო ბერძნულენოვან სამონასტრო აქტებს, არამედ ქართულ და სხვაენოვან წყაროებსაც. "ათონის არქივის" კვლევამ ქალბატონ ელენეს საშუალება მისცა ,,შედარებით სრულად წარმოედგინა ივირონში მოღვაწე ქართველ მწიგნობართა საქმიანობა, მათ შორის ისეთი მოღვაწეებისა, რომელთაგან ზოგი მეტ-ნაკლებად ცნობილი იყო, ზოგიც უცნობი". ქალბატონ ელენეს დიდი იმედი ჰქონდა, რომ ქართველთა "მოღვაწეობის წარმოჩენა ნაწილობრივ მაინც შეავსებდა იმ ხარვეზებს, რომელიც არსებობს ათონის კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრის _ ივირონის ისტორიის შესწავლის საქმეში".

"ივირონის აქტები” პარიზში 1985-1995 წწ. 4 ტომად გამოიცა
(ჟაკ ლეფორის,
ნიკოლაოს იკონომიდისის,
დენიზ პაპახრისანთუს,
ვ. კრავარის მიერ
ელენე მეტრეველის თანაავტორობით).

ესაა დიპლომატიკური გამოცემა, რომელიც მოიცავს ივირონის მონასტერში დაცულ X-XVI საუკუნეების 104 აქტს. ოთხივე ტომს ახლავს შესწავლილი საბუთების ფოტოალბომი.
მასალა შემდეგნაირად განაწილდა:
I ტომი – დაარსებიდან XI ს-ის შუა წლებამდე;
II ტომი – XI ს-ის შუა წლებიდან 1204 წლამდე;
III ტომი - 1204-1328 წწ. და
IV ტომი – 1328-XVI ს-ის დამდეგამდე.

ყოველი ტომი შეიცავს გამოკვლევას ივირონის მონასტრის ისტორიის შესახებ, ასევე, მონასტერში დაცული თითოეული აქტის აღწერილობას, შინაარსს, შენიშვნებს, საქმეს, მათში მითითებულ პირთა და ტოპონიმთა იდენტიფიკაციას, დათარიღებას, ბიბლიოგრაფიას, ბერძნული დოკუმენტის ტექსტს, ქართულ და ბერძნულ მინაწერებს, ხელრთვებსა და საძიებელს.

შესწავლილი საბუთები წარმოადგენენ
იურიდიულ აქტებსა და ბიზანტიის იმპერატორთა ოქრობეჭდებს,
შეწირულებათა და საზღვრების დადგენის აქტებს,
ანდერძებსა და პრაქტიკონებს,
ფისკალურ და სხვა გადასახადებთან,
მამულების შეძენა-გასხვისებასთან დაკავშირებულ აქტებს,
რომლებიც პირველწყაროს წარმოადგენენ და ქართველ მეცნიერთათვის დღემდე უცნობია. ნაშრომი წარმოაჩენს არა მხოლოდ მონასტრის ისტორიასა და საქმიანობას, არამედ მის კავშირებს საქართველოსთან, მის ადგილსა და როლს ათონის სამონასტრო სისტემაში (მას მეორე ან მესამე ადგილი ეჭირა ათონის იერარქიაში, ლავრისა და ვატოპედის შემდეგ), ურთიერთობებს სხვა მონასტრებთან, ბიზანტიის იმპერატორებსა და მოხელეებთან, ქართველ დიდებულებთან. ეს ყოველივე შესწავლილია ისტორიულ-კულტურულ ასპექტში.

ფრანგულ ენაზე ივირონის აქტების ოთხტომეულის გამოცემის დასრულების შემდეგ ეს ნაშრომი, სხვადასხვა მიზეზთა გამო, სამწუხაროდ, თითქმის უცნობი დარჩა ქართული სამეცნიერო წრეებისთვის. ამ შესანიშნავი კორპუსის ოთხტომეულის ქართულ ენაზე თარგმნა 1997 წლისთვის უკვე დასრულებული იყო. ,,ივირონის აქტების” ოთხივე ტომი ფრანგულიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ხელნაწერთა ინსტიტუტის უფროსმა მეცნიერ-თანამშრომელმა, ამჟამად კავკასიის უნივერსიტეტის პროფესორმა ცისანა ბიბილეიშვილმა. ,,ივირონის აქტების” ქართული თარგმანი 2009 წელს გამოიცა. რომ არა ქართულ სიძველეთა მოძიების ცენტრის ხელმძღვანელის, ქ-ნ თამილა მგალობლიშვილის ძალისხმევა და ქართუ ფონდის ფინანსური დახმარება, იგი დღესაც დაუბეჭდავი იქნებოდა. აღსანიშნავია, რომ ,,ათონის აქტების” კორპუსის ქართული თარგმანის გამოცემა ელენე მეტრეველის დაბადებიდან 90 წლისთავს მიეძღვნა. სამწუხაროდ, ქალბატონი ელენე მეტრეველი მის გამოცემას ვერ მოესწრო.

"ივირონის აქტები" მხოლოდ ერთი მონასტრის ისტორია არ არის. ეს გამოცემა ძალზე გაამდიდრებს ჩვენს ცოდნას არა მარტო შუა საუკუნეებში ქართულ-ბიზანტიურ ურთიერთობათა შესახებ, არამედ იგი უმნიშვნელოვანესი შენაძენი გახდება ჩვენი ქვეყნის ისტორიისა და კულტურის კვლევის საქმეში.

ინტერვიუ "ივირონის აქტების" მთარგმნელ ცისანა ბიბილეიშვილთან  




საინტერესოა, პარიზში ვინ და რატომ დაინტერესდა ათონის ივერთა მონასტრის, იგივე ივირონის მონასტრის ისტორიით?


"ათონის აქტების" სერიას გამოსცემს პარიზის ბიზანტიის ისტორიისა და ცივილიზაციის ცენტრი. ცენტრს აქვს სპეციალურად ათონის განყოფილება, რომელმაც შეისწავლა ათონის მთაზე დაცული, ბიზანტიის იმპერიის ეპოქაში არსებული, უდიდესი მონასტრების დოკუმენტები. დადგა ივირონის რიგიც და დაიწყეს ივირონში დაცული დოკუმენტების შესწავლა, რაც ამ ცენტრის ძირითადი თემატიკაა, მიზანი კი ბიზანტიური სამყაროს არსის წვდომა გახლდათ. ივირონის მონასტერში ქართველი მეცნიერების ჩასვლა იმჟამად წარმოუდგენელი იყო. ჩვენი გასაკეთებელი საქმე ამ ცენტრმა გააკეთა. ჯგუფის ხელმძღვანელი ჟაკ ლეფორი წლების მანძილზე ჩადიოდა ივირონის მონასტერში, სადაც თვეობით ცხოვრობდა, აგროვებდა მასალებს, იღებდა ფოტოებს...

საინტერესოა, რაზე მეტყველებს შესწავლილი მასალა? რას მოიცავს იგი?

მასალა მოიცავს მონასტრის პრაქტიკონებს, შეწირულების აქტებს, ტერიტორიის საზღვრების დადგენის აქტებს, ოქრო-ბეჭდებს, სამონასტრო მიწების ყიდვა-გაყიდვის აქტებს... ყველა მონასტრის დოკუმენტაცია ამ ტიპისაა. ყველა მონასტერში იქმნებოდა ოფიციალური საბუთები, რითაც ცხოვრობდა მაშინ მონასტერი და სწორედ ამ ცხოვრებას ასახავს აღნიშნული დოკუმენტები.

რა მნიშვნელობა აქვს ამ დოკუმენტების შესწავლას ისტორიისთვის?

ეს პირველწყაროა, რაც ყველაზე მეტად დასაფასებელია - ეს არის დოკუმენტები თავად ათონელების და ყველა იმდროინდელი მოღვაწე წინამძღვრების, ხშირად ბერების ხელმოწერებით, მინაწერებზე რომ არაფერი ვთქვათ. აქ მოთხრობილია, როგორ შეიძინეს ათანასეს ლავრაში მცხოვრებმა იბერებმა პირველი ნაკვეთი; როგორ გაზარდეს ტერიტორია; რა პრივილეგიებით სარგებლობდნენ; რა შეწირულებებს იღებდნენ; რომელი მეფე როგორ მფარველობდა ივირონს და მის ბერებს; ვინ ავიწროებდათ; რით ეხმარებოდნენ ქართველი დიდებულები... აქტებში მოცემულია თორნიკე ერისთავის ამბავიც – როგორ დატოვა მან მონასტერი, როგორ მეთაურობდა ჯარს ბარდა სკლიაროსის წინააღმდეგ ბრძოლაში და როგორ მოახმარა ამ ბრძოლაში გამარჯვების შედეგად მოპოვებული განძი ივირონის მონასტრის დაარსება-აშენებას. როგორც აქტებიდან ვიგებთ, ბერი იოვანე-თორნიკეს (თორნიკე ერისთავი) მიერ 979 წელს ანატოლიის ცენტრში მოპოვებულმა გამარჯვებამ მოულოდნელად განაპირობა ივირონის დაარსება. მონასტრის დაარსება უნდა ავხსნათ როგორც ბიზანტიის, ისე საქართველოს პოლიტიკური მიზნებითაც. ალბათ, დავით კურაპალატიც უწყობდა ხელს ათონზე იბერთა მონასტრის დაარსების გეგმის განხორციელებას. ივირონის მონასტრის დაარსება ,,იოანეს და ეფთვმეს ცხორებაში” მარტივადაა წარმოდგენილი. იბერებმა შეარჩიეს სასიამოვნო ადგილი ,,შუა მთაწმინდასა”, სადაც მონასტერი და ორი ეკლესია ააგეს. ერთი ღმრთისმშობლის სახელობისა - დღეს იგი მონასტრის მთავარი ეკლესიაა და მეორე – წმ. იოანე ნათლისმცემლისა. შეიძინეს მიმდებარე მიწები, მიიღეს დომენები და თორნიკეს მიერ გაწეული სამსახურისთვის იმპერატორებმა ყოველივე ეს ოქრობეჭდით დაადასტურეს. ეს მონათხრობი ჭეშმარიტებაა, მაგრამ რეალური ვითარება, რომელიც საბუთებიდან გამოსჭვივის, უფრო რთულია - ამ ყოველივეს აქტები გადმოსცემს. ქართველებმა ლავრის მახლობლად მდებარე სენაკები დატოვეს და სავარაუდოდ 980 წლიდან იქ დაისადგურეს. თორნიკეს მიერ ჩამოყვანილი ბერების წყალობით მათმა რიცხვმა იმატა. როცა გიორგი ათონელმა მონასტერში 95 ქართველი ობოლი ბავშვი ბერად წაიყვანა, მან გააძლიერა ქართული ელემენტი და ბერების რაოდენობა ამდენით გამრავლდა.

აქტებში აღწერილია მეთექვსმეტე საუკუნემდე, სანამ ქართველებს მთავარ მონასტერს ჩამოართმევდნენ, საზღვარი რომელ დომენში სად გადიოდა, რა მდინარე ჩამოდიოდა, სასაზღვრე ნიშნები სად იდგა – ეს ყველაფერი დეტალურადაა მოცემული; რა გადასახადს უხდიდნენ გლეხები, რას აკეთებდა ივირონი თავისი ტერიტორიების შესანარჩუნებლად, რას აკეთებდნენ ქართველი ბერები ბერძნების გულის მოსაგებად, რათა ეკლესია შეენარჩუნებინათ... ათონის მთაზე მდებარე ბერძნული მონასტრები ივერთა მონასტერს ცოტა მტრულად ეკიდებოდნენ - ამის მიზეზები ამ მასალებში უხვად მოიპოვება.

« ბოლო შესწორება: March 31, 2010, 12:24:37 PM თერალ ი » შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #24 ჩართულია: March 31, 2010, 11:34:55 AM »

ტიპიკონში აღწერილი იყო – რისი უფლება ჰქონდათ ბერებს, როგორ უნდა ეცხოვრათ. თავიდან ქართველ ბერებს ივირონის მონასტერში რამდენიმე ბერძენი ბერი ჰყავდათ, რომლებიც სჭირდებოდათ როგორც ხელოსნები, ასევე, როგორც შუამავლები ადგილობრივ ხელისუფლებასთან საურთიერთოდ. ბერძნები სანამ ცოტანი იყვნენ, ყველაფერი კარგად იყო, მაგრამ თანდათან მონასტერი კარგავს ქონების ნაწილს, ბერძნები მრავლდებიან და ცდილობენ, რომ ეს ყველაზე პრესტიჟული მონასტერი დაისაკუთრონ. ივირონის პრესტიჟულობას ის განსაზღვრავდა, რომ საერთო კრებებზე ათონის დოკუმენტებს ლავრას შემდეგ (რომელიც ბერძნებს ეკუთვნოდათ და რომელიც ყველაზე გავლენიანი მონასტერი იყო), ივირონი ან მეორე, ან მესამე აწერდა ხელს - ეს ყოველივე ასახულია ,,ათონის აქტებში”, რომელიც, ვფიქრობ, აქამდე უცნობი იყო ქართული საზოგადოებისთვის.

როგორ დაკარგეს ქართველებმა ივირონის მონასტერში მმართველობა? რა და ვინ გახდა ამის მიზეზი? ამის შესახებ დეტალური აღწერილობა რამდენად არის წიგნში მოცემული?

ქართველებს ივირონის მონასტერი მეთექვსმეტე საუკუნის დამდეგამდე ეკუთვნოდათ. იგი ნელ-ნელა გადავიდა ბერძნების ხელში. ქართული ელემენტი თანდათან შესუსტდა, ბერძნულმა კი იმძლავრა... თავიდან მონასტრის ტიპიკონში იდო, რომ ივირონის მონასტერში მხოლოდ ბერძნების გარკვეული რაოდენობა უნდა ყოფილიყო, მაგრამ ეს წესი თანდათან ირღვეოდა, ბერძნები მომრავლდნენ. ქართველებს ხან რას უწუნებდნენ, ხან რას... ქართველებისთვის ერთი ეკლესიის ჩამორთმევის შემდეგ ბერძნებმა ბოლოს მოახერხეს ის, რომ ხელში ჩაეგდოთ ივირონის მთავარი ეკლესია და თვითონ ყოფილიყვნენ მმართველები. ერთ-ერთ აქტში წერია, როგორ იჩივლეს იმპერატორთან, რომ ქართველები არ არიან სათანადო ცოდნით აღჭურვილნი, რათა მონასტერი მართონ.

ქართველთა უპირატესობის დასასრული – ასეა მითითებული წიგნში ის პერიოდი, როდესაც ქართველებმა სამუდამოდ დაკარგეს უპირატესობა მონასტერში და წირვის ჩატარების უფლება თორნიკესა და იოანე იბერის მიერ X ს-ში აგებულ ეკლესიაში. ,,ქართველები, როგორც მონასტრის მეპატრონეები, ბერძენთა აზრით, უმართებულოდ რჩებოდნენ ,,დიდ ეკლესიაში”. ათონის მთაზე უპირველესი იყო სულიერი არგუმენტები, ბერძნები, მათი აზრით, ,,იბერებზე ათასჯერ უფრო კომპეტენტურნი იყვნენ სულიერ საქმეებში”. კონსტანტინოპოლის პატრიარქის, კალისტეს აზრით, ისინი უფრო მარჯვედ წარმართავდნენ მონასტერსა და სულიერ საქმეებს, თუკი მთავარ ეკლესიასა და დეკანოზის ფუნქციებს მოიპოვებდნენ და ეკლესიაში ,,ბერებისთვის სავალდებულო წესრიგს” აღადგენდნენ. ქართველები კი უფრო მომცრო კარის ეკლესიით უნდა დაკმაყოფილებულიყვნენ. ბერძენმა ბერებმა საქმე მოიგეს, ძირითადად კი, ალბათ, ქართველების მცირერიცხოვნობის გამო. მას შემდეგ, აქტების მიხედვით, ცნობილი დეკანოზები ბერძნები არიან, რაც გვაფიქრებინებს, რომ ქართველებმა ,,დიდი ეკლესია” დატოვეს. განსაკუთრებით ხაზგასასმელია 1353 წლის მოვლენებისა და კალისტეს აქტის შედეგები: მართალია, ქართველებს ყველა თანამდებობა არ დაუკარგავთ, მაგრამ სამუდამოდ დაკარგეს უპირატესობა მონასტერში – ამას მოწმობს პატრიარქ კალისტე I-ის აქტი (1355-1356 წწ.). ,,იმის შიშით, რომ ამდენი დაუდევრობის გამო ივირონი მტრის მსხვერპლი არ გახდეს, იბერები მთლიანად ჩამოაშორა მონასტრის მართვას და ყველა სამსახურის სათავეში ბერძენი ბერები დანიშნა. ხანგრძლივი კამათისა და საკითხის საფუძვლიანად შესწავლის შემდეგ გადაწყდა, რომ ბერძენი ბერებისთვის გადაეცათ მთავარი ეკლესია... იბერები დარჩებიან კარის ღმრთისმშობლის ეკლესიაში და იქ ჩაატარებენ ღმრთისმსახურებას. ბერძნები არაფერს მოიმოქმედებენ იბერების წინააღმდეგ და იბერებიც არ წამოაყენებენ სამემკვიდრეო ან რაიმე სხვა უფლებას, არაფერს მოიმოქმედებენ ბერძენთა წინააღმდეგ. პატრიარქი ბრძანებს, რომ ვინც ამ წესს არ დაემორჩილება, ქეციანი კრავივით მოიკვეთება მონასტრიდან”, _ ვკითხულობთ წიგნში მოცემული აქტებიდან. ამის მერე მონასტერი მმართველობაში გადაეცა ბერძნებს. ქართულ მონასტერში ლოცვა ქართულად აღევლინებოდა _ ესეც იყო ერთ-ერთი მიზეზი განხეთქილებისა, როცა ბერძნებმა მოინდომეს ცალკე წასვლა და ღვთისმსახურების ცალკე ჩატარება. ივირონის მონასტერი დღესაც არსებობს, მაგრამ დღეს მას ბერძნები მართავენ.

უამრავი დეტალი, თითქმის ყველა აქტში მოცემული ცნობა, პირველადია... ივირონის მონასტრის დოკუმენტებზე ჩვენ საერთოდ არ მიგვიწვდებოდა ხელი. რომ არა პარიზის ბიზანტიის ისტორიისა და ცივილიზაციის ცენტრის აქტიური მუშაობა ამ მიმართულებით და შემდეგ მისი საქართველოს ხელნაწერთა ინსტიტუტთან თანამშრომლობა, ჩვენთვის უცნობი იქნებოდა უამრავი დეტალი ივირონის მონასტრის ისტორიისა.

არის თუ არა წიგნში აღწერილი ათონის მთაზე შუა საუკუნეებში ქართველ მწიგნობარ-ბერთა საქმიანობა, რომლებიც უდიდეს მამულიშვილურ მოღვაწეობას ეწეოდნენ ქართული კულტურის სასარგებლოდ...

როგორც მოგეხსენებათ, ათონის ივერთა მონასტერში იყო სკრიპტორიუმი, სადაც ხდებოდა ხელნაწერების გადაწერა. ხელნაწერები საქართველოდან და მის ფარგლებს გარეთ არსებული ქართული მონასტრებიდან ჩამოდიოდა, ხდებოდა მათი განახლება და ისევ საქართველოში იგზავნებოდა... იმის მიხედვით, რომელ ეპოქაში ვინ იყვნენ გადამწერები, რას აკეთებდნენ და როგორ მოღვაწეობდნენ - ამის შესახებ საუბარია აქტებში.

ნაშრომში წარმოდგენილი ცნობები, ალბათ, ძალიან საინტერესოა ჩვენი საპატრიარქოსთვის. მისი ქართული თარგმანის გამოცემის შემდეგ თუ იყო გამოხმაურება?

რა თქმა უნდა... ქართული თარგმანი გამოცემულია პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით. საპატრიარქომ ტირაჟის უდიდესი ნაწილი შეიძინა. ეს მართლაც უძვირფასესი ცნობებია... თავად პატრიარქს, რამდენადაც ვიცი, დისერტაცია აქვს დაცული ივირონის მონასტრის თემაზე. მას ყველაზე კარგად მოეხსენება ამ წიგნის ფასი.

ვისთვის არის განკუთვნილი ეს წიგნი? მასში, ფაქტობრივად, დოკუმენტური მასალაა წარმოდგენილი, რომელშიც ივირონის მართლაც საინტერესო ისტორია, მხატვრული თვალსაზრისით, ჩაკარგულია...

,,ივირონის აქტების” გამოცემა განკუთვნილია, ალბათ, უფრო მეცნიერებისთვის, ისტორიკოსებისთვის, ბიზანტინისტებისთვის – მასში წარმოდგენილ თემებზე შეიძლება ასობით სადისერტაციო ნაშრომი მომზადდეს. ნებისმიერი ისტორიკოსი გეტყვით, რომ აქ არის უამრავი მასალა, უამრავი ასპექტი, რაზეც შეიძლება საინტერესო აქცენტები გაკეთდეს. ამ წიგნის მთავარი ღირებულება კი ის არის, რომ ჩვენ დაწვრილებით ვიგებთ დეტალებს ივირონის მონასტრის ცხოვრებისა, რაც ჩვენი წარსულის ერთი დიდი ფურცლის გაგებასაც ნიშნავს...

ივირონის მონასტრის ისტორია




გადმოცემის მიხედვით, ათონის მთაზე (ათონი _ ნახევარკუნძული აღმოსავლეთ საბერძნეთში - ქალკედონის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთი შვერილი. შეჭრილია ეგეოსის ზღვაში. მის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში აღმართულია ათონის მთა, იგივე წმინდა მთა (ბერძნულად ,,აგიონ ოროს”) 2033 მ.) საქართველოში გამომგზავრებულმა დედა ღვთისმშობელმა დადგა თავისი წმინდა ფეხი. ათონის მთა, ისევე როგორც ივერია, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის წილხვედრ მიწად ითვლება. კვიპროსისკენ ზღვით მიმავალი ღვთისმშობელი, ღმრთის განგებით, ამოვარდნილმა ქარიშხალმა ათონის წმინდა მთაზე გარიყა. როგორც კი ღვთისმშობლის ხომალდი ათონის ნაპირს მიადგა, წარმართული ტაძრები ერთიანად ჩამოიქცა. ღვთისმშობელის დალოცვის შემდეგ ათონმა შეაბიჯა ქრისტიანული ისტორიის ერაში. თავდაპირველად ის ექვემდებარებოდა რომს, რომელიც პირველ ქრისტიანებს დევნიდა. 313 წელს იმპერატორ კონსტანტინე დიდის განკარგულებით დევნა შეწყდა. ამ დროისთვის ათონის მთაზე ქრისტიანული მსახური უკვე საკმაოდ განვითარებული იყო.

ათონის მთაზე მოღვაწენი წმინდა მთას დღემდე ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მეორე და უმთავრეს წილხვედრს უწოდებენ. უკვე მრავალი საუკუნეა, ამ მთაზე ქალის ასვლა აკრძალულია, აქ მხოლოდ მამაკაცები სახლობენ.

ათონის მთაზე VII-VIII საუკუნეებში იწყება განდეგილების, შემდეგ მონაზონთა დამკვიდრება და სამონასტრო მშენებლობა. VIII საუკუნის ბოლოს ქართველ მონაზვნებს აქ მცირე სავანე ,,ათო” დაუფუძნებიათ. შემდეგ არაბთა თავდასხმების შედეგად წმინდა მთა რამდენჯერმე გაუკაცრიელებულა. პირველი დიდი მონასტერი წმინდა მთაზე ,,დიდი ლავრა” 963 წელს ააგო ათანასე ლავრელმა, მისი წინამძღვრობის დროსვე დაარსდა მონასტერი ვატოპედი და ათონის ივერთა მონასტერი.

ქართველი სახელმწიფო და სასულიერო მოღვაწე, დავით III დიდი კურაპალატის სახელგანთქმული სარდალი, ტაოელი დიდებულის ჩორდვანელის ძე - თორნიკე ერისთავი ათონის ივერთა მონასტრის ერთ-ერთი მაშენებელი გახლდათ. ბერად აღკვეცის შემდეგ მას ეწოდა იოანე. 979 წელს თორნიკე ერისთავს ბიზანტიის სამეფო კარმა შუამდგომლობა სთხოვა დავით კურაპალატთან, რათა დახმარებოდა ბარდა სკლიაროსის აჯანყების ჩახშობაში. თორნიკე ერისთავი თავდაპირველად ბერობას იმიზეზებდა და უარობდა, მაგრამ შემდეგ, ხელისუფლებისაგან მოსალოდნელი რისხვის თავიდან ასაცილებლად, დათანხმდა. დავით კურაპალატმა თორნიკე ერისთავის სარდლობით ბიზანტიაში გაგზავნა 12 ათასი მხედარი, რომლებმაც სძლიეს სკლიაროსს და ხელთ იგდეს დიდი ნადავლი. ბიზანტიის ხელისუფლების დაპირების თანახმად, ნადავლი თორნიკე ერისთავს ეკუთვნოდა. ნაწილი ამ სიმდიდრისა მან ათანასეს ლავრას და ბერძენთა სხვა მონასტრებს შესწირა, ხოლო უდიდესი ნაწილი ათონის ივერთა მონასტრის აგებას მოახმარა. 980 წლის ახლო ხანებში თორნიკე ერისთავს ბიზანტიის კეისარმა სვინგელოზის (პატრიარქის თანაშემწე ბერი) წოდება უბოძა.

ათონის ივერთა მონასტერი – ძველი ქართული მწერლობისა და კულტურის უმნიშვნელოვანესი კერა, დაარსდა 980-983 წლებში. პირველი ქრისტიანი მოწესენი ათონზე VIII-IX საუკუნეებიდან ჩანან. 965 წელს ათონის მთას ეწვია გამოჩენილი ქართველი მოღვაწე იოანე. ათონის ივერთა მონასტერს თავდაპირველად სწორედ ის ხელმძღვანელობდა. მან ენერგიულად იწყო ზრუნვა ქართული სავანის განმტკიცება-გაძლიერებაზე. შეიძინა მამულები, უზრუნველყო მონასტერი შემოსავლით. იოვანეს გარდაცვალების შემდეგ 14 წლის განმავლობაში ქართველთა მონასტერს ექვთიმე ათონელი ხელმძღვანელობდა. მის წყალობით იქცა ათონის სავანე არა მხოლოდ დასავლეთში მყოფ ქართველთა ძირითად საეკლესიო-სამონასტრო ცენტრად, არამედ ქართული კულტურის მძლავრ კერად. ექვთიმე ათონელის საქმიანობამ საყოველთაო აღიარება ჰპოვა. ათონის ქართველთა მონასტერი არა მხოლოდ იოანესა და ექვთიმეს სიცოცხლეში გამოირჩეოდა, არამედ მომდევნო პერიოდშიც კარგა ხანს წარმოადგენდა ქართული კულტურის მძლავრ კერას. იქ გრძელდებოდა მწიგნობრულ-ლიტერატურული საქმიანობა, რომელშიც მონაწილეობდა ქართველ მოღვაწეთა მრავალრიცხოვანი ჯგუფი. ეს მუშაობა კიდევ უფრო ნაყოფიერი გახდა, როცა იქ დამკვიდრდა გამოჩენილი ქართველი მოღვაწე გიორგი ათონელი, რომელმაც განაგრძო, განავითარა და გააღრმავა ექვთიმეს მიერ წამოწყებული საქმიანობა. იგი 1044-1056 წლებში ივირონის წინამძღვრად იყო. ის მრავალმხრივ პრაქტიკულ მოღვაწეობას ეწეოდა და ენერგიულად ხელმძღვანელობდა ქართული სავანის ბინადართა საეკლესიო-სამონასტრო ცხოვრებას საქართველოს სამეფო დახმარებითა და ხელშეწყობით, მან ათონის ქართველთა მონასტერი გაამდიდრა, განამტკიცა და გააძლიერა, აღმშენებლობითი სამუშაოც ჩაატარა და მამულებიც შემოიმატა-შემოიმტკიცა.

ათონის ქართველთა მონასტერში მდგომარეობა გართულდა და იქაურ ქართველთა შემოქმედებითი მუშაობა შესუსტდა. ეს ბუნებრივი შედეგი იყო იმ დევნა-შევიწროებისა, რომელსაც ჩვენი წინაპრები განიცდიდნენ ათონზე ჯერ კიდევ XI საუკუნიდან.

1259 წელს ათონის ნახევარკუნძული, კერძოდ იქაური მონასტრები დაარბიეს ჯვაროსნებმა. მტერს ვერც ივირონი გადაურჩა. ამავე საუკუნის 80-იან წლებში ათონი ერთხელ კიდევ დაარბიეს მომხდურებმა, რომელთაც ბერებს კათოლიკობის შეწყნარება და რომის პაპის უზენაესობის აღიარება მოსთხოვეს. ათონელები არ დაეთანხმნენ მოძალადეთა წინადადებას, რის გამოც სასტიკად დაისაჯნენ. XIV საუკუნის დამდეგს ათონი რამდენჯერმე იქცა მტრის სათარეშო არენად. არაბმა პირატებმა უმოწყალოდ გაძარცვეს ქართული სავანე და მთავარი ტაძრის დანგრევაც კი განიზრახეს, მაგრამ მარმარილოს სვეტები ადგილიდან ვერ დაძრეს.

აშკარაა, რომ ათონის მთამ იმ შემოსევათა და შინაგან მღელვარებათა შედეგი გადაიტანა, რასაც ადგილი ჰქონდა რეგიონის ისტორიაში, ამას დაემატა 1347 წელს გავრცელებული შავი ჭირიც. 1345 წელს სერბებმა დაიკავეს სერისი. მუსლიმებმა პირველად 1387 წელს დაიპყრეს თესალონიკი, საბოლოოდ კი 1430 წელს. უცნობია, რა გავლენა მოახდინეს ამ ფაქტებმა ივირონის ბერების ყოფაზე. საფიქრებელია, რომ XIV ს-ში მონასტერი შესუსტდა.

I მსოფლიო ომის შემდეგ წმინდა მთა საბერძნეთის შემადგენლობაში შევიდა. წმინდა მთის მონასტრებზე უმაღლესი იურისდიქციის უფლება კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ხელთ არის, ხოლო მონასტრებს მართავს მათივე 20 წარმომადგენლისგან შემდგარი საბჭო.

XIX საუკუნის დამდეგიდან, ქართველთა მდგომარეობა ათონზე მას შემდეგ, რაც ივერთა მონასტერმა დაკარგა მფარველ-შემწენი ქართველ მეფეთა სახით, ხოლო ქართულმა ეკლესიამ დამოუკიდებლობა, ბერძნებმა ათონელი ქართველები უფრო მეტად შეავიწროვეს. ამიერიდან რუსეთი უნდა დახმარებოდა გაჭირვებაში ჩავარდნილ ქართველობას, მაგრამ დასავლეთის ამბებმა, მძაფრმა პოლიტიკურმა სიტუაციამ, მე-2 მსოფლიო ომმა მისი ყურადღება ჩამოაშორა ათონს. ამით ისარგებლეს ბერძნებმა და მტკიცედ დამკვიდრდნენ ივერთა მონასტერში. XIII საუკუნიდან ბერძნებმა თანდათან ხელთ იგდეს სავანე, ხოლო XIX საუკუნეში მთლიანად დაეპატრონენ მას, თუმცა ქართველი ბერები იქ შემდეგაც აგრძელებდნენ მოღვაწეობას. 1900 წელს მონასტერში 51 ქართველი იყო.

დღეს ათონის ივერთა მონასტერში ბრძანდება ხატი ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლისა, ივერიისად წოდებული, რომელიც ათონის გულად ითვლება. მონასტრის შესასვლელში არის დიდი ხატი ივირონის დამაარსებელი ქართველი ბერებისა: იოანესი, ექვთიმესი და გიორგისა, რომლებსაც, როგორც ქტიტორებს, ყოველთვის იხსენიებს მთელი ათონის მთა.

დღეს, ათონის წმინდა მთაზე რამდენიმე ქართველი ბერი მოღვაწეობს, თუმცა, სამწუხაროდ, ივირონის მონასტერი ჯერ ისევ ბერძნების ხელში რჩება. მიუხედავად იმისა, რომ XX საუკუნის დასაწყისში, საბერძნეთის მართლმადიდებელი ეკლესია გრიგორიანულ კალენდარზე (ახალი სტილი) გადავიდა, ათონზე ძველებურად იულიუსის კალენდრით სარგებლობენ (ძველი სტილი) ისევე, როგორც საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია.

« ბოლო შესწორება: March 31, 2010, 01:21:23 PM თერალ ი » შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #25 ჩართულია: May 10, 2010, 04:13:39 PM »

ჩემ კომპს ვირუსი აქვს

ამ ფორუმში რამეს დაკოპირება რომ მინდა , ოპერას მითიშავს,

ვინდოუსის გადაყენებას ძაან საჩალიჩოა , სხვა პროგრამები ამერევა

ასე რომ

ახალგაზრდებო გააგრძელეთ ეს თემა

კატალოგი გასაკეთებელია ..................................................
შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #26 ჩართულია: May 13, 2010, 12:28:58 PM »

http://church.ge/index.php?showtopic=7820&hl=  ბანის მამათა მონასტერი
შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #27 ჩართულია: May 15, 2010, 06:40:40 AM »

http://eklesiebi.narod.ru/

აი ესეთი თავფურცელი წარმომიდგენია ...

ქართული ეკლესიების კატალოგისათვის ....

ნეტა ვისი გაკეთებულია ეს საიტი?

ფორუმელები მოვერევით მის ან მისნაირის განვითარებას ...
შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #28 ჩართულია: May 15, 2010, 07:05:38 AM »

www.motsameta.ge    ქუთაისის წმიდა დავით და კონსტანტინეს სახელობის ეკლესია

http://www.motsameta.ge/forum/index.php  ამ საიტის ფორუმი - ახალი გახსნილია

შეკითხვა მოძღვარს  http://www.motsameta.ge/forum/index.php?showtopic=4

შეკითხვებს პასუხობს ქუთაისის წმიდა დავით და კონსტანტინეს სახელობის ეკლესიის მოძღვარი მამა ლაზარე
შესული
თერალ ი
Hero Member


გაფრთხილება 0
Offline Offline

პოსტები: 5790



« პასუხი #29 ჩართულია: May 15, 2010, 11:44:50 AM »

ამიდასტური - წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია - კახეთი, ვაჩნაძიანთკარი
http://amidasturi.webs.com/

გალერეა
http://amidasturi.webs.com/apps/photos/album?albumid=7235556
შესული
გვერდები: 1 [2] 3
  დაბეჭდვა  
 
გადახტომა:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.2 | SMF © 2006-2007, Simple Machines LLC Valid XHTML 1.0! Valid CSS!